Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Demokratycznej Republiki Konga

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-16 06:06:47
    demokratyczna republika konga, gospodarka, biznes, klimat

    Demokratyczna Republika Konga, położona w dorzeczu rzeki Kongo, to jeden z największych krajów Afryki. Przez jego północną część przebiega równik. Mimo dużych zasobów surowców, jest jednym z najbiedniejszych krajów świata.

    • fr. (la) République démocratique du Congo
    • Stolica: Kinszasa
    • Powierzchnia: 2,3 mln km2
    • Liczba ludności: 67,1 mln
    • Gęstość zaludnienia: 28,6 osoby/km2
    • Waluta: frank kongijski (CDF)

     

    Demokratyczna Republika Konga leży w środkowej Afryce. Na południu Kongo sąsiaduje z Angolą i Zambią, na północy z Republiką Środkowoafrykańską i Sudanem, a na wschodzie z Ugandą, Rwandą, Burundi i Tanzanią. Zachodnia granica z Republiką Konga przebiega wzdłuż rzeki Kongo, której ujście wyznacza krótki odcinek wybrzeża. Zapewnia on krajowi dostęp do Oceanu Atlantyckiego.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Stolicą kraju jest Kinszasa, w której żyje – według różnych wyliczeń - od 8 do 10,12 mln ludzi. Stolica położona jest w zachodniej części kraju, nad rzeką Kongo. Na przeciwległym brzegu znajduje się Brazzaville - stolica sąsiedniej Republiki Konga.

     

    Léopoldville, założone pod koniec XIX wieku, od lat 20. XX wieku stało się głównym ośrodkiem administracyjnym Konga Belgijskiego. W 1965 roku, w ramach afrykanizacji, miasto zmienił nazwę na Kinszasa. Od czasu uzyskania przez kraj niepodległości, liczba ludności Kinszasy rośnie bardzo szybko głownie przez migracje z terenów objętych działaniami wojennymi.

     

    Waluta - frank kongijski (CDF) – dzieli się na 100 centymów. Od 2003 roku obowiązuje płynny kurs wymiany walut. W wielu miejscach można płacić w dolarach.

     

    Dawne Kongo Belgijskie uzyskało w 1960 r. niepodległość jako Republika Konga. W 1964 r. oficjalną nazwę państwa zmieniono na Demokratyczną Republikę Konga. W latach 1971-1997 kraj nosił nazwę Zair, a następnie przywrócono dawne nazewnictwo - Demokratyczna Republika Konga (DRK).

     

    Polska uznała niepodległość Konga w dniu jej ogłoszenia, czyli 30 czerwca 1960 r. Stosunki dyplomatyczne zostały nawiązane we wrześniu 1960 r., jednak niestabilna sytuacja w Kongu uniemożliwiała ustanowienie polskiej misji dyplomatycznej.

     

    W 1961 roku PRL uznała rząd A. Gizenga, którego siedzibą było Stanleyville (obecnie Kisangani) i akredytowała przy nim przedstawiciela dyplomatycznego. Ambasada w Kongo została następnie przeniesiona do Léopoldville (obecnie Kinszasa), gdzie działała do czasu jej zamknięcia z końcem 2008 r. W ślad za likwidacją polskiej misji dyplomatycznej w DRK, zakres jej kompetencji przejęła Ambasada RP w Luandzie.

     

    Pomimo postępów procesu pokojowego, sytuacja w niektórych rejonach kraju nie jest stabilna. Na wschodzie działają ugrupowania zbrojne reprezentujące interesy zwaśnionych grup etnicznych Hutu i Tutsi - zarówno zamieszkałych w Kongu, jak i przybyłych z Rwandy. Działalność ugrupowań partyzanckich oraz zwalczających je sił zbrojnych wiążą się ze zniszczeniami i ofiarami wśród ludności cywilnej.

     

     

    Demokratyczna Republika Konga to kraj zróżnicowany etnicznie - ok. 80 proc. stanowią ludy Bantu (głównie Luba, Kongo, Mongo). Na północy żyją ludy sudańskie (głównie Azande), na północnym wschodzie - nilockie, natomiast w lasach równikowych - Pigmeje.

     

    Według różnych danych statystycznych w kraju tym żyje 67,1-77,1 mln ludzi, ale dokładne określenie ich liczby jest niemożliwe m.in. ze względu na wysoką śmiertelność, duży przyrost naturalny oraz brak okresowych spisów powszechnych.

     

    Przyrost naturalny w tym kraju jest wysoki, sięgający 30,4 ‰. Przeciętna długość życia mężczyzn to 50 lat, a kobiet - 53 lata. Duża śmiertelność spowodowana jest niedożywieniem i chorobami, m.in. AIDS (1,1 mln osób to nosiciele wirusa HIV).

     

    Ludność rozmieszczona jest bardzo nierównomiernie - najgęściej zaludniony jest pas od ujścia Konga ku wschodowi oraz wzdłuż wschodniej granicy na północ od jeziora Tanganika. Część strefy leśnej jest prawie bezludna.

     

    W miastach żyje 30 proc. ludności – przede wszystkim w Kinszasie, największym mieście Afryki na południe od Sahary.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    W Demokratycznej Republice Konga powstało wiele obozów uchodźców z objętej wojną domową Rwandy. Ok. 500 tys. ludzi przybyło głównie z Angoli, Sudanu, Burundi, Ugandy.

     

    Warunki życia
     

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

     

     

     

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

     
     
    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011

     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012

     

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011
    *według siły nabywczej w 2005
     
    Religia

    Mieszkańcy Demokratycznej Republiki Konga to głównie chrześcijanie (ok. 50 proc. katolików, 20 proc. protestantów), poza tym wyznawcy religii afrochrześcijańskich, animiści (ok. 3 proc.) oraz muzułmanie (10 proc.).

     
    Język

    Językiem urzędowym jest francuski. Językoznawcy wyróżniają ponad 700 języków i dialektów, którym posługują się mieszkańcy tego kraju. Obok francuskiego, to również: kikongo, kiswahili, tshiluba oraz lingala.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Ustrój i władza

    Zgodnie z konstytucją z 2005 roku, która weszła w życie rok później, na czele Demokratycznej Republiki Konga – państwa silnie zdecentralizowanego - stoi prezydent.

     

    Ustawa zasadnicza gwarantuje podstawowe prawa i wolności obywatelskie i sankcjonuje system wielopartyjny. Ustrój Demokratycznej Republiki Konga zawiera elementy federalizmu i systemu unitarnego. Każda z prowincji dysponuje m.in. odrębnym budżetem i administracją, ale zakres prerogatyw rządu jest szeroki. Władzom centralnym podlega m.in. policja i wymiar sprawiedliwości.

     

    Władza ustawodawcza należy do parlamentu, złożonego ze Zgromadzenia Narodowego i Senatu. W izbie niższej - Zgromadzeniu Narodowym - zasiada 500 deputowanych, wybieranych na 5-letnią kadencję. 61 parlamentarzystów wyłanianych jest w jednomandatowych okręgach wyborczych, a 439 - w okręgach wielomandatowych z list otwartych.

     

    W kongijskim Senacie zasiada 108 deputowanych. Najsilniejszą partią w parlamencie jest Ludowa Partia na rzecz Odbudowy i Demokracji - PPRD (fr. Parti du Peuple pour la Reconstruction et la Démocratie), założona przez prezydenta J. Kabilę. W ostatnich wyborach PPRD zdobyła 62 mandatów w Zgromadzeniu Narodowym i 22 w Senacie. Partia ta jest filarem parlamentarnej koalicji zwolenników prezydenta, określanej jako Sojusz na rzecz Prezydenckiej Większości - AMP (fr. Alliance pour la majorité présidentielle).

     

    Główną partią opozycyjną jest Ruch na rzecz Wyzwolenia Kongo - MLC (fr. Mouvement pour la Liberation du Congo), który reprezentuje 22 deputowanych Zgromadzenia Parlamentarnego i 14 senatorów.

     

    Władza wykonawcza

    Prezydent, wybierany jest w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję, wyznacza premiera i członków rządu. Konstytucja dopuszcza jednokrotną reelekcję.

     

    Obecny prezydent, Joseph Kabila, zwyciężył w wyborach w 2006 r., pokonując w drugiej rundzie głównego kandydata opozycji, Jean-Pierre Bemba Gombo.

     

    W styczniu 2011 r. kongijski parlament zaaprobował poprawkę do konstytucji, w myśl której rozstrzygnięcie wyborów prezydenckich następuje w pierwszej turze w oparciu o zwykłą większość głosów. Kolejne wybory prezydenckie odbyły się 28 listopada 2011 r. Wygrał je Joseph Kabila, uzyskując 49 proc. głosów. Następne wybory powinny zostać przeprowadzone w listopadzie 2016 r.

     
    Administracja

    Demokratyczna Republika Konga podzielona jest na 25 prowincji oraz okręg stołeczny. Chociaż nowy podział administracyjny kraju wprowadzono w 2009 roku, to faktycznie jednak nadal funkcjonuje stary podział na 10 prowincji oraz jedno miasto wydzielone.

     

    Każda z 25 nowych prowincji otrzymała duży zakres autonomii.

     

    Różnice kulturowe

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani np. w Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    Albinosi

    Media odnotowują informacje o zabójstwach albinosów, których organom są przypisywane magiczne moce. Albinizm jest zjawiskiem, które pozostaje mało znane i niezrozumiałe przez społeczeństwo. Fizyczny wygląd osób z albinizmem jest często tematem błędnych przekonań i mitów, podsycanych przez przesądy. Sprzyja to stagnacji i dyskryminacji oraz prowadzi do marginalizacji i wykluczenia osób cierpiących na albinizm.

    „Odczłowieczenie” jest najgorszym wyrazem dyskryminacji wobec osób z albinizmem. Jest ono podstawą okropnych ataków fizycznych na osoby z tym schorzeniem. W wyniku takich ataków życie straciło wiele ludzi. Wierzy się, że osoby z albinizmem są magicznymi istotami lub duchami. Z tego powodu padają ofiarą okaleczeń i morderstw, a części ich ciał są wykorzystywane do magicznych rytuałów.
     
     
    Demokratyczna Republika Konga w organizacjach międzynarodowych
    • Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
    • Międzynarodowa Organizacja Pracy
    • Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju
    • Międzynarodowy Fundusz Walutowy
    • Międzynarodowy Trybunał Karny
    • Organizacja Narodów Zjednoczonych
    • Południowoafrykańska Wspólnota Rozwoju
    • Światowa Organizacja Handlu
    • Unia Afrykańska
     
    Co warto wiedzieć

    Pomiędzy Polską a Demokratyczną Republiką Konga obowiązuje ruch wizowy. Obywatele polscy mogą uzyskać wizę wjazdową w jednej z kongijskich placówek dyplomatycznych lub konsularnych.

     

    Ambasada Demokratycznej Republiki Konga w Warszawie wciąż deklaruje swoją działalność, podając jako adres ul. Bobrowiecka 3 m. 78 02-728 Warszawa

     

    Święta

    30 czerwca - rocznica proklamowania niepodległości (1960 r.)

     

    Kontakty

    Oficjalna strona - www.presidentrdc.cd (serwis internetowy prezydenta Demokratycznej Republiki Konga)

     
    Geografia, klimat

    Demokratyczna Republika Konga ma 37-kilometrowy dostęp do Oceanu Atlantyckiego. Przeważającą część kraju, w którym powstało wiele parków narodowych, zajmuje rozległa Kotlina Konga.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Powierzchnia kraju podnosi się stopniami we wszystkich kierunkach, przechodząc w wyżyny: na północy - Azande, na południowym zachodzie - Dolnogwinejską, na południu - Lunda i Shaby, na wschodzie - Wschodnioafrykańską.

     

    Zachodnia krawędź Wyżyny Wschodnioafrykańskiej to góry Mitumba (do 3305 m). Wzdłuż wschodniej granicy kraju ciągnie się Wielki Rów Zachodni z jeziorami.: Mueru, Tanganika, Kiwu, Edwarda i Alberta. W obrębie rowu znajdują się masywy wulkaniczne: Ruwenzori (Margherita, 5109 m n.p.n.) i Wirunga (Karisimbi, 4507 m n.p.m.).

     

    Kraj posiada gęstą sieć rzek o dużych zasobach energii wodnej, a największą rzeką jest Kongo. To druga najdłuższa rzeka Afryki, o długości 4,7 lub 4,3 tys. km, w zależności od klasyfikacji.

     

    Liczne progi i wodospady na rzekach, m.in. Wodospady Livingstone`a, w wielu miejscach uniemożliwiają żeglugę.

     

    Lasy zajmują 74 proc. powierzchni. Najniżej położoną, równinną część Kotliny Konga porastają lasy równikowe, w dużym stopniu zdegradowane i zabagnione. Pod względem rozległości ustępują one jedynie Amazonii. Ku północy i południowi lasy przechodzą w wilgotne sawanny.

     

    W Demokratycznej Republice Konga utworzono wiele parków narodowych, a parki Wirunga oraz Salonga trafiły na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

     

     

    Panuje tu klimat równikowy wilgotny, na wyżynach otaczających kotlinę - podrównikowy wilgotny. W kierunku południowym klimat staje się bardziej suchy i kontynentalny.

     

    Średnia roczna suma opadów waha się od 1500–2000 mm na północy i w części środkowej do 1000 mm na południu. W części przyrównikowej deszcze padają cały rok, przy czym ich maksimum przypada na marzec–maj oraz wrzesień–listopad.

     

    Na południu występuje jedna pora deszczowa - od września do maja, a na południu Shaby - od listopada do marca. Deszcze przeważnie są ulewne, burzowe - w górach na wschodzie liczba dni burzowych w roku sięga 180.

     

    Średnia temperatura miesięczna wynosi od 24°C w lipcu, sierpniu do 25–27°C w marcu, kwietniu, na południu — od 16°C w lipcu do 24°C w październiku. W górach na wschodzie jest chłodniej - przez cały rok 20–21°C.

     

    Gospodarka

    Demokratyczna Republika Konga posiada duże zasoby surowców mineralnych i energii wodnej, ale mimo to pozostaje jednym z najbiedniejszych krajów świata.

     

    Postęp uniemożliwiają ciągłe kryzysy gospodarcze, powodowane głównie niestabilną sytuacją; duże bezrobocie i napływ uchodźców z krajów sąsiednich.

     

    Stan gospodarki jest w dużej mierze odzwierciedleniem trudnej przeszłości kraju. W ostatnich kilkudziesięciu latach Kongiem wielokrotnie targały wewnętrzne konflikty zbrojne, a polityka gospodarcza państwa była podporządkowana interesom autorytarnych rządów. Niestabilność wewnętrzna, nieefektywne zarządzanie gospodarką i rozpowszechniona korupcja przyczyniły się do ekonomicznego upadku kraju.

     

    Oficjalne zakończenie wojny domowej i utworzenie rządu jedności narodowej w 2003 r. umożliwiło podjęcie działań na rzecz odbudowy gospodarki kraju. Nowe władze podjęły reformy gospodarcze we współpracy z międzynarodowymi organizacjami ekonomicznymi – Międzynarodowym Funduszem Walutowym i Bankiem Światowym, a także dawcami pomocy rozwojowej. Pomimo dużych potrzeb związanych z koniecznością finansowania odbudowy kraju ze zniszczeń wojennych, niezbędne okazało się wprowadzenie restrykcyjnej polityki fiskalnej, która ostatecznie pozwoliła na ograniczenie deficytu.

     

    Współpraca z międzynarodowymi organizacjami ekonomicznymi ma również na celu rozwiązanie jednego z najpoważniejszych problemów kraju, czyli zadłużenia zewnętrznego. Pod koniec 2013 roku wartość kongijskiego długu zagranicznego wynosiła 6,87 mld dol.

     

     

    Dzięki dużej liczbie ludności i rozległym obszarom Demokratyczna Republika Konga to jeden z największych rynków w Afryce. Odbudowie kongijskiej gospodarki mogą pomóc przede wszystkim bardzo bogate zasoby mineralne, warunki klimatyczne dogodne dla rozwoju rolnictwa, rybactwa i przemysłu drzewnego.

     

    Główne sektory

    Najważniejszą gałęzią gospodarki jest górnictwo, które wytwarza ok. 10 proc. PKB i dostarcza ponad 80 proc. eksportu.

     

    Głównym regionem górniczym jest prowincja Katanga, gdzie wydobywa się m.in. rudy kobaltu i miedzi. Wydobycie diamentów koncentruje się w prowincji Kasai.

     

    Kraj ten ma ok. 13 proc. światowych zasobów energii wodnej.

     

    Głównym zajęciem ludności jest jednak rolnictwo — w sektorze tym pracuje ponad 60 proc. zawodowo czynnych mieszkańców. Branża ta wytwarza ok. 56 proc. PKB.

     

    Koniunktura kongijskiej gospodarki zależy w dużym stopniu od wahań cen głównych towarów eksportowych na rynkach światowych. Ponad 90 proc. wartości eksportu przypada na miedź, kobalt i inne metale, a także ropę naftową i diamenty. O znaczeniu sektora wydobywczego decyduje ponadto fakt, że jest w nim skoncentrowana większość bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

     

    Główne uprawy żywieniowe to: maniok, kukurydza, banan plantan, ryż, mango, papaje, bataty, jam. Prowadzona jest również plantacyjna uprawa roślin towarowych: kawowca, kakaowca, palmy olejowej, kauczukowca, bawełny, trzciny cukrowej, herbaty. Hodowla bydła, z powodu muchy tse-tse, ma małe znaczenie. W rejonach podmiejskich rozwinęła się hodowla drobiu, a rybołówstwo śródlądowe - w dolnym biegu Konga i nad jeziorem Tanganika.

     

    Udział ludności rolniczej w ogólnej liczbie ludności w 2010 roku w Afryce – w procentach

    Libia

    3,0

    Burkina Faso

    92,1

    Mauritius

    8,0

    Sierra Leone

    60,0

    RPA

    9,8

    Liberia

    62,0

    Rep. Zielonego Przylądka

    16,9

    Rep. Środkowoafrykańska

    63,2

    Tunezja

    20,6

    Zambia

    63,2

    Algieria

    20,9

    Gwinea Równikowa

    64,3

    Nigeria

    24,9

    Somalia

    65,6

    Gabon

    25,7

    Czad

    65,7

    Maroko

    25,9

    Angola

    69,2

    Egipt

    27,9

    Madagaskar

    70,1

    Suazi

    28,8

    Senegal

    70,2

    Kongo

    31,9

    Kenia

    70,6

    Wyb. Kości Słoniowej

    37,9

    Malawi

    72,9

    Lesotho

    38,9

    Tanzania

    73,3

    Kamerun

    40,9

    Uganda

    73,5

    Namibia

    41,0

    Seszele

    73,6

    Botswana

    42,1

    Erytrea

    73,8

    Benin

    44,3

    Dżibuti

    74,0

    Mauretania

    50,3

    Mali

    74,9

    Sudan

    51,5

    Mozambik

    76,0

    Togo

    53,4

    Gambia

    76,0

    Ghana

    53,8

    Etiopia

    77,3

    Zimbabwe

    56,3

    Gwinea Bissau

    79,3

    Dem. Rep. Konga

    57,2

    Gwinea

    79,8

    Burundi

    89,2

    Niger

    82,9

    Rwanda

    89,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012
     
    Szara strefa

    Ocenę sytuacji ekonomicznej kraju utrudnia „szara strefa”, która nie jest uwzględniana w oficjalnych statystykach. Sektor nieformalny jest jednak źródłem utrzymania dla większości ludności. Duża część mieszkańców miast zajmuje się handlem i świadczy drobne usługi. Na wsiach natomiast dominują niewielkie gospodarstwa produkujące żywność przede wszystkim na potrzeby własne.

     

    Wymiana handlowa

    Głównymi partnerami handlowymi Demokratycznej Republiki Konga są Chiny, RPA, Zambia, Belgia oraz Zimbabwe. Import wynosi 8,92 mld dol., a eksport 9,93 mld dol. Na eksport wysyłane są przede wszystkim diamenty, miedź, złoto, kobalt, drewno oraz kawa. Główne towary importowe natomiast to: żywność, maszyny, paliwa, środki transportu.

     

    Około 1/3 kongijskiego importu pochodzi z RPA. Rozwojowi wymiany handlowej z tym krajem sprzyja m.in. członkostwo Demokratycznej Republiki Konga w Południowoafrykańskiej Wspólnocie na rzecz Rozwoju (SADC) i wynikające stąd preferencje celne dla południowoafrykańskich towarów. Tradycyjnie silną pozycję mają dostawcy z Belgii oraz Francji.

     

    Dla biznesu

    W rankingu Banku Światowego „Doing Business" 2015 Demokratyczna Republika Konga zajmuje 172. miejsce. Dlatego jednym z największych wyzwań, przed jakim stoją władze, jest poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012

     

    Cło

    Turysta może wwieźć do Konga: 100 sztuk papierosów lub 25 sztuk cygar albo 250 g tytoniu, aparat fotograficzny, radio, kamerę, odtwarzacz CD i 20 płyt, magnetofon, sprzęt sportowy i wędkarski. Na wwóz broni myśliwskiej potrzebne jest zezwolenie.

     

    Osoby wwożące komputery osobiste na własny użytek muszą to zgłosić celnikom.

     

    Historia

    Pierwotnymi mieszkańcami dorzecza rzeki Kongo były plemiona myśliwsko-zbierackie: na północy Pigmeje, a na południu ludy spokrewnione z Buszmenami. W I tysiącleciu p.n.e. i I tysiącleciu n.e. napływały falami od północy i wschodu rolnicze ludy Bantu, spychając Buszmenów na południe, a Pigmejów w głąb lasów.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Dorzecze Konga stało się ośrodkiem migracji Bantu ku południowi i wschodowi. Na północy, w deszczowych lasach równikowych, ludność żyła na ogół w małych wspólnotach wiejskich bądź związkach plemiennych. W średniowieczu na południu, na sawannie, pojawiały się drobne państwa. Ich związki i podboje doprowadziły do unifikacji politycznej i kulturalnej znacznych obszarów leżących w południowej części kraju oraz w północnej Angoli i Zambii.

     

    W XIV–XVI wieku powstały państwa: nad dolnym Kongiem Kongo, nad górnym Kasai Lunda, nad górną Lualabą Luba, a na początku XVII w. nad środkowym Kasai Kuba.

     

    Kontakty z Europejczykami pierwsze nawiązało Kongo. W roku 1482 do ujścia Konga dotarł Portugalczyk D. Cão. Władca Konga, Nzinga-a-Nkwu, przyjął w 1491 roku chrześcijaństwo. Dało to początek ożywionym stosunkom handlowym, politycznym i kulturalnym z Portugalią.

     

    W XVI wieku pojawili się Hiszpanie, na początku XVII wieku Holendrzy, potem Francuzi i Brytyjczycy. Od wschodu i basen Konga penetrowali Arabowie i zarabizowani Afrykanie. Pozostałe państwa regionu nawiązywały stopniowo stosunki z Europejczykami i z Arabami. Sprzedawano kość słoniową, miedź i na coraz większą skalę niewolników, wysyłanych na Bliski Wschód i do Ameryki. Początkowo handel niewolnikami sprzyjał rozwojowi scentralizowanych monarchii, z czasem doprowadził jednak do wyludnienia i degradacji stosunków społecznych i politycznych, podtrzymując nie kończące się wojny.

     

    Kongo, osłabione od końca XVII wieku, upadło na przełomie XVIII i XIX w. Luba i Lunda rozpadły się w XIX w.

     

    Destabilizacja regionu w XIX w., do której przyczyniły się także migracje ludności uchodzącej przed arabskimi handlarzami niewolników, ułatwiła inwazję europejską. W przeciwieństwie do Arabów, Europejczycy długo ograniczali się do penetracji wybrzeża. Dopiero w latach 1876–77 H.M. Stanley przebył całą rzekę Kongo aż do jej ujścia. Zachęcony przez niego król Belgów Leopold II utworzył w 1877 roku międzynarodowe konsorcjum dla opanowania jej dorzecza. W latach 1879–84 Stanley zawarł ponad 450 traktatów z lokalnymi władcami i założył pierwsze placówki, kładąc podwaliny pod imperium Międzynarodowego Stowarzyszenia Kongo.

     

    Konferencja berlińska (1884–85) uznała istnienie na opanowanych terenach Wolnego Państwa Kongo z Leopoldem II jako władcą, ale bez instytucjonalnych związków z Belgią. Utworzone w 1885 roku siły zbrojne z Afrykanów pod dowództwem Europejczyków w latach 1891–92 podbiły obszar obecnej Katangi, a w latach 1892–94 wschodnie tereny obecnej Demokratycznej Republiki Konga (DRK).

     

    Koszty opanowania i zagospodarowania kraju okazały się bardzo wysokie. Miał je zrekompensować bezwzględny wyzysk krajowców przez kompanie koncesjonowane (roboty przymusowe, dostawy przymusowe kauczuku). Wywołało to bunty, których tłumienie zwiększało koszty i wywoływało oburzenie opinii publicznej.

     

    W 1908 roku Leopold II przekazał Belgii swoje prawa do Wolnego Państwa Kongo i od tego czasu kolonia nosiła nazwę Kongo Belgijskie.

     

    Panowanie belgijskie zniosło najbardziej rażące formy wyzysku, lecz ingerencja w życie krajowców była większa, niż w koloniach innych państw. Bbrak samorządu w okresie kolonialnym bywa uważany za przyczynę nieprzygotowania kadr i trudności kraju na początku niepodległości. Dużą rolę, zwłaszcza cywilizacyjną (szkolnictwo), odgrywały misje Kościoła katolickiego.

     

    Od lat 20. XX wieku podstawę gospodarki stanowiła eksploatacja minerałów (miedzi, diamentów, złota, cyny, kobaltu, uranu) przez europejskie i amerykańskie koncerny z Union Minière du Haut Katanga na czele. Opór tubylców przejawiał się w formie zbrojnej (powstanie na wschodzie 1919–23, bunt wojsk w Luluabourgu 1944), także pokojowej (rozwój religii synkretycznych, głównie kimbangizmu od 1921 roku).

     

    Po II wojnie światowej powstały pierwsze afrykańskie organizacje, takie jak Stowarzyszenie Ludu Kongo (ABAKO, 1950 r.). Rozwijał się ruch nowych wykształconych elit walczących o poprawę swego statusu, a od 1946 roku zaczęły powstawać związki zawodowe.

     

    Znaczny wzrost gospodarczy lat 1949–55, związany z koniunkturą na surowce w czasie wojny koreańskiej, sprzyjał szybkiej industrializacji i urbanizacji kraju, a także osłabieniu tradycyjnych struktur społecznych i autorytetów. W Belgii pojawiła się idea niepodległości Konga (plan Van Bilsena dekolonizacji w ciągu 30 lat). Próby reform (1951–57) i program likwidacji francuskiego imperium kolonialnego wywołały w latach 1958–59 ożywienie polityczne i powstawanie wielu partii, zwykle na bazie etnicznej, o różnym stanowisku co do tempa i dróg emancypacji kraju oraz przyszłych związków z metropolią, opowiadających się za centralizmem, federalizmem lub podziałem Konga.

     

    Władze Belgii też nie prezentowały jednolitego stanowiska. W 1959 roku Belgia zaczęła tracić kontrolę nad kolonią, paraliżowaną przez strajki i opór cywilny. Kongijskie ruchy polityczne ulegały radykalizacji, żądając niepodległości bez okresu przejściowego. Belgijsko-kongijska konferencja okrągłego stołu (Bruksela, styczeń 1960 r.) ustaliła przejęcie pełni władzy przez Afrykanów na 30 VI 1960 roku i uzgodniła tekst tymczasowej konstytucji, dającej dużą autonomię sześciu prowincjom. Wybory z maja 1960 roku wyłoniły rozdrobniony parlament. Na premiera wybrał on radykalnego przywódcę Kongijskiego Ruchu Narodowego (MNC), P. Lumumbę, zwolennika centralizmu, a na prezydenta — bardziej umiarkowanego przywódcę ABAKO, J. Kasavubu, opowiadającego się za federalizmem.

     

    Ogłoszenie niepodległości Republiki Kongo (zw. także, w odróżnieniu od byłego Konga Francuskiego, Kongo Léopoldville, później Kongo Kinszasa) zastało kraj bez własnych kadr cywilnych i wojskowych, pod rządami polityków skłóconych i bez doświadczenia. 4 VII 1960 roku wybuchł bunt żołnierzy podsycany przez Radio Léopoldville, wzywające do rozprawy z białymi. Mnożyły się napady na Europejczyków, którzy masowo uciekali z Konga - w ich obronie interweniowały wojska belgijskie. 11 lipca najbogatsza prowincja, Katanga, ogłosiła niepodległość z prezydentem M. Czombe na czele. Dwa dni później Lumumba zerwał stosunki z Belgią i wezwał na pomoc wojska ONZ — niezadowolony z niej zwrócił się do ZSRR.

     

    8 sierpnia secesję ogłosiła Południowa Kasai, kierowana przez A. Kalonji — armia rządowa dokonała tam masakry ludności Luba. W końcu sierpnia Lumumba wprowadził stan wyjątkowy i aresztował wielu politycznych oponentów.

     

    Kraj pogrążał się w chaosie. 5 września prezydent Kasavubu odwołał Lumumbę z funkcji premiera, a Lumumba ogłosił zwolnienie z urzędu prezydenta. Parlament nie uznał jednak obu dymisji. 14 września szef sztabu generalnego, pułkownik J.D. Mobutu, przejął władzę, powierzając rządy kolegium komisarzy generalnych, uwolnił więźniów politycznych i wydalił z kraju sowieckich dyplomatów. Stronnicy Lumumby, A. Gizenga i Ch. Gbenye, utworzyli rząd Ludowej Republiki Kongo w Stanleyville (uznany przez państwa bloku sowieckiego oraz niektóre państwa afrykańskie) i opanowali wschód kraju. W grudniu 1960 roku Lumumba w drodze do Stanleyville został aresztowany, wysłany do Katangi i w styczniu 1961 roku - zabity.

     

    W lutym 1961 roku powróciły rządy cywilne z prezydentem Kasavubu. Rząd podjął reformy, zreorganizował armię i uzyskał znaczną pomoc Belgii i USA. Ludność była jednak rozczarowana gorszą niż przed uzyskaniem niepodległości sytuacją ekonomiczną. W 1962 roku aresztowano Gizengę i grupę jego stronników, a pozostali lumumbiści utworzyli w Brazzaville Narodowy Komitet Wyzwolenia i w 1964 roku wywołali powstanie. Do czerwca 1964 roku wojska ONZ opuściły Kongo. W sierpniu 1964 roku rebelianci kontrolowali połowę kraju. Ich władza okazała się jednak nieudolna i skorumpowana, a armia odwoływała się do związków plemiennych, wywołując opór innych grup etnicznych. Wybory wygrała, kierowana przez Czombego, Kongijska Konwencja Narodowa (CONACO). Prezydent Kasavubu wezwał Czombego z wygnania i powołał na premiera.

     

    W 1964 roku Czombe i dowodzący armią Mobutu z belgijską i amerykańską pomocą wojskową pokonali powstańców. Wielu polityków jednak obawiało się Czombego, niedawnego secesjonisty i Kasavubu go odwołał.

     

    W listopadzie 1965 roku generał Mobutu ponownie dokonał zamachu stanu. Ogłosił się głową państwa, rozwiązał parlament i partie polityczne, zawiesił konstytucję, a w październiku 1966 roku stanął na czele rządu.

     

    Reformy prowadzone w latach 1967–74 zapewniły Mobutu nieograniczoną władzę, opartą na monopolu jego partii, Ludowego Ruchu Rewolucji (MPR). Przeprowadził on nacjonalizację ziemi, złóż mineralnych i wielu firm zagranicznych oraz kampanię tzw. autentyczności afrykańskiej, tj. afrykanizacji nazewnictwa, począwszy od nazwy kraju (od 1971 Zair) i waluty, miast (Léopoldville — Kinszasa, Katanga — Shaba) aż po imiona. Mimo to w latach 70. Mobutu uzyskał pomoc kapitału zagranicznego, co zapewniło rozwój gospodarczy państwa.

     

    W latach 1977–78 wybuchły rozruchy w Shabie, stłumione przez wezwane na pomoc oddziały francuskie, belgijskie i marokańskie. Nowa konstytucja z 1978 roku utwierdziła dominację Mobutu i MPR. Jego rządy i korupcja uczyniły Zair w latach 80. XX w. jednym z najbiedniejszych krajów świata.

     

    Pod naciskiem opozycji, zorganizowanej od 1982 roku w Związku na rzecz Demokracji i Postępu Społecznej (UDPS) i opinii międzynarodowej, Mobutu w 1990 roku zgodził się na demokratyzację państwa, ale wkrótce jego gwardia dokonała masakry studentów w Lubumbashi.

     

    Konferencja Narodowa 1991–92 roku z udziałem opozycji uchwaliła projekt nowej konstytucji, przewidujący m.in. ustrój federacyjny, 2-izbowy parlament, wybory powszechne prezydenta i przywrócenie krajowi nazwy Kongo, powołała też rząd tymczasowy (sierpień 1992 r.) z premierem E. Tshisekedim (UDPS) — następnie rozwiązała się na rzecz Wysokiej Rady Republiki (HCR), tymczasowej władzy ustawodawczej i wykonawczej. Mobutu nie uznał HCR ani rządu (popieranych przez USA, Belgię i Francję) i w marcu 1993 roku zwołał tzw. konklawe sił politycznych, które powołało rząd ocalenia narodowego. Impas przełamała ugoda umożliwiająca rozwiązanie konkurencyjnych organów władzy i utworzenie w styczniu 1994 roku, uznanej przez obie strony, Wysokiej Rady Republiki–Tymczasowego Parlamentu (HCR–PT) z arcybiskupem L. Monsengwo na czele. Rada zatwierdziła nowy tymczasowy akt konstytucyjny i powołała rząd, który w 1994 roku musiał przyjąć ponad 2 mln uchodźców z Rwandy. HCR–PT uchwaliła projekt konstytucji (państwo federalne o systemie prezydencko-parlamentarnym). Wyborów jednak nie przeprowadzono z powodu gwałtownego pogorszenia sytuacji w kraju.

     

    Zarzewiem destabilizacji okazały się obozy rwandyjskich uchodźców Hutu, przekształcone w bazy zbrojnych milicji, które wspierane przez miejscowych Hutu i armię zairską, zaatakowały Banyamulenge (miejscowych Tutsi, od dawna zamieszkałych na wschodzie kraju, którym odmawiano obywatelstwa zairskiego). Nakaz gubernatora Kiwu Południowego, aby Tutsi opuścili kraj w ciągu tygodnia (październik 1996 r.), mimo że odwołany, wywołał reakcję obronną: ich milicje, popierane przez Rwandę i Ugandę, skutecznie kontratakowały. Ruch lokalny szybko przekształcił się w ogólnokrajowe powstanie przeciw reżimowi Mobutu. Tutsi, połączeni z innymi grupami opozycyjnymi w Sojusz Sił Demokratycznych na rzecz Wyzwolenia Konga–Zairu (AFDLC) pod wodzą L.D. Kabili, zdobywali coraz większe tereny kraju.

     

    17 maja 1997 roku wkroczyli do Kinszasy. Kabila ogłosił zmianę nazwy państwa na DRK, a siebie prezydentem, zniósł partie (poza AFDLC) i instytucje polityczne, przejmując pełnię władzy. Nie stłumiwszy do końca ognisk oporu, zaczął uwalniać się od dotychczasowych sojuszników — Tutsi i wspierających ich ugrupowań z Rwandy i Ugandy. W lipcu 1998 roku polecił usunąć z armii i z kraju rwandyjskich wojskowych, co sprowokowało powstanie. Przybyłe Kabili z pomocą wojska Angoli i Zimbabwe opanowały sytuację na zachodzie kraju, ale powstańcy utrzymali się na wschodzie. W 1999 roku Kabila dopuścił do legalizacji partii politycznych pod trudnymi do spełnienia warunkami, rozwiązał AFDLC, zastępując go Komitetami Władzy Ludowej (CPP).

     

    Wojna domowa, wskutek zaangażowania w nią bezpośrednio lub pośrednio wszystkich krajów regionu, stała się wojną afrykańską. Mimo zawarcia w 1999 roku porozumienia w Lusace, sytuacja w Demokratycznej Republice Konga była niestabilna, a walki wewnętrzne toczyły się nadal. W 2000 roku utworzono Zgromadzenie Konstytucyjne i Ustawodawcze – Tymczasowy Parlament, który przejął część funkcji ustawodawczych i rozpoczął prace nad projektem nowej konstytucji. W styczniu 2001 roku, po zamordowaniu prezydenta Kabili, urząd ten przejął jego syn J. Kabila. Nowy rząd zawarł ugodę z głównymi frakcjami opozycji, kończącą w zamierzeniu tzw. drugą wojną kongijską, w której zginąć miało ok. 3,5 mln ludzi. Chodzi o porozumienie z Sun City z kwietnia 2002 roku. Umożliwiło to wprowadzenie personelu misji ONZ (MONUC).

     

    Pod koniec 2002 roku prezydent J. Kabila wymusił na Rwandzie wycofanie jej wojsk ze wschodniej części DRK. Rok później powołano rząd przejściowy, mający sprawować władzę do czasu wyborów, który termin wyznaczono na lipiec 2006 roku. Miały się one odbyć pod międzynarodowym nadzorem. Kabila zachował stanowisko prezydenta. Wybory wygrał Kabila, a urząd premiera w koalicyjnym rządzie AMP i PLU objął współpracownik Lumumby A. Giznega (PLU). Były to pierwsze od 46 lat wybory, w których wzięli udział kandydaci więcej niż jednej partii.

     

    W styczniu 2007 r. odbyły się wybory do Senatu oraz władz prowincji. Kolejne wybory powszechne odbyły się 28 listopada 2011 r. Wygrał je Joseph Kabila, który mianował premierem Augustina Matata Ponyo Mapon. Wg obowiązującego prawa kolejne wybory powinny zostać przeprowadzone w listopadzie 2016 r.

     

    W roku 2008 rząd zawarł z ugrupowaniami rebelianckimi z południowej części kraju porozumienie o zawieszeniu broni.

     

    Więcej na: http://encyklopedia.pwn.pl

     

    Źródła:

    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych
    • Ministerstwo Gospodarki
    • Wydawnictwo Naukowe PWN
    • PAP
    • Bank Światowy
    • ONZ
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy