Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Madagaskaru

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-16 08:37:38
    madagaskar, gospodarka, biznes, klimat

    Madagaskar - czwarta największa wyspa świata - to słabo rozwinięty kraj rolniczy z niewielkimi złożami surowców mineralnych. Słynie z upraw wanilii, wygasłych wulkanów i gorących źródeł.

    Źródło: PAP/EPA

     

    Informacje podstawowe

    • fr. (la) République de Madagascar, malgaskie Repoblikan’i Madagasikara
    • Stolica: Antananarywa
    • Powierzchnia: 587 tys. km kw.
    • Liczba ludności: 23,5 mln
    • Gęstość zaludnienia: 33,3 osoby/km kw.
    • Waluta: ariary (MGA) = 5 iraimbilanja

    Republika Madagaskaru leży na wyspie Madagaskar i wyspach przybrzeżnych w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, u wschodnich wybrzeży Afryki.

     

    W sumie kraj zajmuje 587 tys. km kw. powierzchni. W stolicy, Antananarywie, mieszka około 1,6 mln ludzi, a w całym państwie 23,5 mln. Na jeden kilometr kwadratowy średnio przypadają 33,3 osoby. Inne większe miasta to: Toamasina, Fianarantsoa i Mahajanga.

     

    Oficjalną walutą jest ariary (MGA).

     

     

    Prawie całą ludność Madagaskaru (99 proc.) stanowią Malgasze (18 grup etnicznych), poza nimi jest niewielka liczba Indusów, Pakistańczyków, Francuzów, Arabów i Chińczyków.

     

    Najgęściej zaludniona jest wschodnia i centralna część kraju. W miastach żyje 31 proc. ludności.

     

    W placówkach misyjnych na Madagaskarze pracuje kilkudziesięciu polskich misjonarzy. Łącznie z nimi Polonia w tym kraju liczy ok. 100 osób.

     

    Na Madagaskarze jest wysoki przyrost naturalny, sięgający 30,3 ‰. Mężczyźni żyją przeciętnie 55 lat, a kobiety - 60 lat.

     

    Warunki życia

     

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

     

     

     

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

     

     

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011.

     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012.

     

    Procent osób niedożywionych w Afryce w latach 1990-92 i 2011-2013

    Kraj

    1990-92

    2011-13

    Kraj

    1990-92

    2011-2013

    Algieria

    <5,0

    <5,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    13,3

    20,5

    Egipt

    <5,0

    <5,0

    Senegal

    22,0

    21,6

    Libia

    <5,0

    <5,0

    Angola

    63,2

    24,4

    Tunezja

    <5,0

    <5,0

    Burkina Faso

    22,9

    25,0

    Ghana

    44,4

    <5,0

    Botswana

    25,1

    25,7

    RPA

    <5,0

    <5,0

    Kenia

    34,8

    25,8

    Maroko

    6,7

    5,0

    Madagaskar

    24,4

    27,2

    Mauritius

    8,6

    5,4

    Rep. Środkowoafrykańska

    48,5

    28,2

    Gabon

    9,5

    5,6

    Liberia

    29,6

    28,6

    Benin

    22,4

    6,1

    Namibia

    36,2

    29,3

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    22,9

    7,2

    Czad

    60,1

    29,4

    Mali

    24,9

    7,3

    Sierra Leone

    42,5

    29,4

    Nigeria

    21,3

    7,3

    Rwanda

    52,3

    29,7

    Mauretania

    12,9

    7,8

    Uganda

    27,1

    30,1

    Seszele

    16,5

    8,3

    Zimbabwe

    43,6

    30,5

    Gwinea Bissau

    21,8

    10,1

    Kongo

    42,4

    33,0

    Kamerun

    38,3

    13,3

    Tanzania

    28,8

    33,0

    Niger

    35,5

    13,9

    Suazi

    15,8

    35,8

    Gwinea

    18,2

    15,2

    Mozambik

    57,8

    36,8

    Togo

    34,8

    15,5

    Etiopia

    -

    37,1

    Lesotho

    17,0

    15,7

    Sudan

    41,9

    38,9

    Gambia

    18,2

    16,0

    Zambia

    33,8

    43,1

    Malawi

    45,2

    20,0

    Erytrea

    -

    61,3

    Dżibuti

    70,2

    20,5

    Burundi

    44,4

    67,3

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    *według siły nabywczej w 2005.

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011.
     

    Religia

    Około 50 proc. ludności Madagaskaru stanowią wyznawcy tradycyjnych religii afrykańskich. 41 proc. to chrześcijanie (23 proc. katolicy, pozostali to luteranie, anglikanie i inni), a 7 proc. to muzułmanie.

     

    Język

    Językami oficjalnymi są malgaski (dialekt Merina), francuski i angielski.

     

    Ustrój i władza

    Madagaskar jest republiką, z prezydentem, wybieranym w wyborach powszechnych na kadencję pięcioletnią, jako głową państwa.

     

    Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu o kadencji czteroletniej, składającego się ze Zgromadzenia Narodowego (150 deputowanych pochodzących z wyborów powszechnych) i Senatu (1/3 członków mianuje prezydent, a 2/3 — wybierają wspólnoty lokalne).

     

    Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na którego czele stoi premier powoływany przez prezydenta.

     

    Administracja

    Madagaskar podzielony jest na sześć prowincji oraz na regiony (na mapie poniżej), a te składają się z dystryktów. Dysktrykty dzielą się na gminy, a te z kolei na mniejsze jednostki.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Różnice kulturowe

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani np. w Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    Co warto wiedzieć

    Na Madagaskar najlepiej wyjechać od października do grudnia oraz w okresie marzec-maj. W tym kraju od lat pracują polscy misjonarze i siostry zakonne.

     

    Rekomendowaną walutą podczas pobytu w tym kraju jest euro, chociaż powszechnie wymieniane są dolary amerykańskie.

     

    Fotografowanie lotnisk i obiektów militarnych jest zakazane.

     

    Posiadanie i używanie narkotyków oraz handel nimi podlegają wysokiej karze więzienia i karze grzywny. Surowym karom podlega też także handel i wywóz za granicę chronionych gatunków fauny (np. żółwi, węży; lemurów) oraz flory (np. orchidei).

     

    Wyjątkowo surowo karany jest handel pozostałościami kości ludzkich oraz organami - w niektórych przypadkach może dojść nawet do linczu.

     

    Wizy

    Wizę pobytową można otrzymać na lotnisku w Antananarywie. Opłata za wizę turystyczną na Madagaskar jest zmienna. W określonych terminach wiza turystyczna ma charakter jedynie odnotowania administracyjnego i nie pobiera się za nią opłat. Okresowe zniesienie opłat wizowych związane jest z odnotowywanym na Madagaskarze obniżonym ruchem turystycznym do tego kraju.

     

    Do aplikacji wizowej trzeba dołączyć dwie fotografie. Należy posiadać paszport ważny co najmniej sześć miesięcy od planowanego zakończenia pobytu oraz powrotny bilet.

     

    Obecne opłaty za wizy turystyczne:

    • wiza do 30 dni pobytu na Madagaskarze jest bezpłatna,
    • wiza obejmująca okres 60 dni pobytu na Madagaskarze - 45 euro,
    • wiza obejmująca okres 90 dni pobytu na Madagaskarze - 60 euro.

     

    Źrodło: PAP/EPA

     

    Bezpieczeństwo

    Madagaskar ma nieustabilizowaną sytuację polityczną. W kraju panuje chaos; dochodzi do prowokacji, występuje też zagrożenie kryminalne i terrorystyczne. Dlatego lepiej nie podróżować po zapadnięciu zmroku. Nie zaleca się też spacerów po zmroku, noszenia biżuterii i przedmiotów wartościowych jak kamera wideo, aparat fotograficzny.

     

    Polscy turyści powinni mieć zapewnioną stałą opiekę ze strony lokalnych, solidnych biur turystycznych i ich przewodników.

     

    W kraju tym obserwuje się też ciągły wzrost drobnej przestępczości. Coraz częściej dochodzi do kradzieży ulicznych, okradania domów i zaparkowanych samochodów. Poza stolicą przestępczość jest nieco mniejsza.

     

    Zdrowie

    Obowiązkowe jest szczepienie przeciw żółtej febrze dla osób przybywających na Madagaskar z krajów wysokiego ryzyka. Na wybrzeżu istnieje duże ryzyko zachorowania na malarię. Zaleca się picie wyłącznie wody i napojów butelkowanych. Infrastruktura medyczna jest słabo rozwinięta i często nie spełnia wymaganych standardów higieny.

     

    Przed przyjazdem do tego kraju powinno się wykupić międzynarodowe ubezpieczenie zdrowotne.

     

    W stolicy praktycznie nie ma lekarzy zagranicznych. Godny polecenia jest szpital prowadzony przez Kościół Adwentystów Dnia Siódmego; prywatna klinika CDU-Centre de Diagnostics et Urgence Meacutedical (czynna siedem dni w tygodniu oraz 24 godziny na dobę) oraz klinika chirurgiczna Ankorondrano.

     

    Nie tylko dla kierowców

    Na Madagaskarze obowiązuje ruch prawostronny. Należy posiadać międzynarodowe prawo jazdy. Ze względu na zły stan dróg i brak oświetlenia ulic, nie zaleca się podróży nocą. Szczególną ostrożność należy zachować, podróżując środkami transportu publicznego.

     

    Możliwość korzystania z kolei jest bardzo ograniczona. Można podróżować po kraju samolotami lokalnych linii lotniczych.

     

    W Antananarywie i w większych miastach można korzystać z licznych taksówek. Opłaty nie są wygórowane, jednak cenę kursu należy zawsze ustalić z kierowcą przed rozpoczęciem podróży. W stolicy oraz w większych miastach można wynająć samochód z kierowcą, który jednocześnie jest przewodnikiem po mieście i okolicach.

     

    Święta

    • 29 marca - Dzień Pamięci i Męczeństwa,
    • 26 czerwca - Dzień Niepodległości.

    Stosunki dyplomatyczne pomiędzy Polską a Madagaskarem zostały nawiązane 28 listopada 1973 r. Na Madagaskarze nie ma polskiej placówki dyplomatycznej. Państwo to podlega kompetencji terytorialnej Ambasady RP w Nairobi w Kenii. Natomiast w Polsce akredytowany jest ambasador Madagaskaru rezydujący w Moskwie. Pod koniec 1998 r. ustanowiony został Konsulat RP w stolicy Madagaskaru, Antananarivo.

     

    Ostatnie polsko-malgaskie kontakty polityczne miały miejsce w latach 70. ubiegłego wieku.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Geografia, klimant

    Krajobraz Madagaskaru to nie tylko rozległy płaskowyż, ale też masywy wulkaniczne z wygasłymi wulkanami i gorącymi źródłami.

     

    Płaskowyż, zbudowany głównie ze skał krystalicznych – gnejsów, kwarcytów, granitów, zajmuje blisko 2/3 obszaru Madagaskaru. Ponad płaskowyż, rozcięty uskokami i rowami tektonicznymi, wznoszą się masywy wulkaniczne: na północy Tsaratanana, w części środkowej Ankaratra, a na południu Andringitra. W masywach występują wygasłe wulkany i gorące źródła. Na wschód płaskowyż opada dwoma stromymi krawędziami ku wąskiej nizinie nadbrzeżnej, a na zachód kilkoma szerokimi stopniami przechodzi w rozległą nizinę.

     

    Linia brzegowa Madagaskaru jest słabo rozwinięta. Wybrzeże wschodnie jest mało dostępne, z licznymi piaszczystymi ławicami odcinającymi bagniste laguny, zachodnie - niskie, płaskie, otoczone rafami koralowymi, południowe i północno-zachodnie - wysokie i urwiste.

     

    Madagaskar ma gęstą sieć rzeczną. Najdłuższe z nich - Betsiboka, Mangoky, Onilahy – znajdują się w zachodniej części. Na wschodzie rzeki są natomiast krótkie, o dużych spadkach. Liczne progi i wodospady ograniczają żeglugę na rzekach do odcinków ujściowych.

     

    W rowach tektonicznych powstały jeziora, z których największe to Alaotra.

     

    Lasy zajmują ok. 27 proc. powierzchni kraju. Wschodnie zboczach płaskowyżu porastają wilgotne lasy podzwrotnikowe z cennymi gatunkami drzew. Rosną tu m.in. drzewa palisandrowe, hebanowe i sandałowe. Na wybrzeżu są palmy kokosowe; w części zachodniej lasy monsunowe, w środkowej wtórne sawanny i formacje trawiaste. Na południowym zachodzie suche kolczaste zarośla obfitują w sukulenty. Wśród bogatej flory Madagaskaru występuje wiele gatunków endemicznych.

     

    Najważniejsze obszary chronione to: Park Narodowy Ambohitra (Ambre), Park Narodowy Isalo, rezerwat Tsingy de Bemaraha wpisany w 1990 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wymienić należy też sześć parków narodowych na północnym wschodzie, które tworzą obszar chronionego lasu równikowego Atsinanana. Na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO trafił on w 2007 roku.

     

     

    Panuje tu klimat od równikowego wybitnie wilgotnego na wschodzie do podrównikowego suchego na zachodzie. Na północnym zachodzie klimat podrównikowy wilgotny, monsunowy, na południowych krańcach zwrotnikowy pośredni między wilgotnym a suchym.

     

    Średnia temperatura wynosi na wybrzeżu 19–21°C w lipcu i 25–27°C w styczniu. W górach jest chłodniej, odpowiednio 13 i 20°C. Na zachodzie temperatury roczne wahają się od 22 do 28–30°C. Wschodnie wybrzeża są często nawiedzane przez cyklony.

     

    Średnia roczna suma opadów 2000–3000 mm na wschodnim wybrzeżu, 600–800 mm na zachodzie i południu oraz 350–400 mm na południowym zachodzie. We wschodniej części kraju opady całoroczne, przy czym największe ich natężenie przypada na okres między grudniem a sierpniem. Na pozostałym obszarze wyraźna pora sucha i deszczowa, trwająca głównie od listopada do marca.

     

    Gospodarka

    Rolnictwo dostarcza 26,8 proc. PKB, przemysł 15,8 proc., usługi 57,4 proc., w tym rozwijająca się turystyka. Eksploatuje się tu grafit, mikę, rudy chromu, uranu, tytanu, złoto, kamienie szlachetne i półszlachetne (m.in. cyrkony, granaty, ametysty), kolumbit (rudy niobu i tantalu).

     

    Udział ludności rolniczej w ogólnej liczbie ludności w 2010 roku w Afryce – w procentach

    Libia

    3,0

    Burkina Faso

    92,1

    Mauritius

    8,0

    Sierra Leone

    60,0

    RPA

    9,8

    Liberia

    62,0

    Rep. Zielonego Przylądka

    16,9

    Rep. Środkowoafrykańska

    63,2

    Tunezja

    20,6

    Zambia

    63,2

    Algieria

    20,9

    Gwinea Równikowa

    64,3

    Nigeria

    24,9

    Somalia

    65,6

    Gabon

    25,7

    Czad

    65,7

    Maroko

    25,9

    Angola

    69,2

    Egipt

    27,9

    Madagaskar

    70,1

    Suazi

    28,8

    Senegal

    70,2

    Kongo

    31,9

    Kenia

    70,6

    Wyb. Kości Słoniowej

    37,9

    Malawi

    72,9

    Lesotho

    38,9

    Tanzania

    73,3

    Kamerun

    40,9

    Uganda

    73,5

    Namibia

    41,0

    Seszele

    73,6

    Botswana

    42,1

    Erytrea

    73,8

    Benin

    44,3

    Dżibuti

    74,0

    Mauretania

    50,3

    Mali

    74,9

    Sudan

    51,5

    Mozambik

    76,0

    Togo

    53,4

    Gambia

    76,0

    Ghana

    53,8

    Etiopia

    77,3

    Zimbabwe

    56,3

    Gwinea Bissau

    79,3

    Dem. Rep. Konga

    57,2

    Gwinea

    79,8

    Burundi

    89,2

    Niger

    82,9

    Rwanda

    89,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012.
     

    Wymiana handlowa

    Polsko-malgaska wymiana handlowa w 2009 r. wyniosła 6,7 mln euro. Eksport podliczono na 5,1 mln euro, a import na 1,6 mln euro. Wartość obrotów za rok 2010 to zaledwie 2,9 mln euro, w tym eksportu 0,7 mln euro, a importu 2,2 mln euro. Dało to ujemne saldo w wysokości minus 1,5 mln euro.

     

    W 2011 r. eksport wyniósł 0,4 mln euro, natomiast import 3,3 mln euro. Saldo podliczono na minus 2,9 mln euro.

     

    Dla biznesu

    Polsko-malgaską współpracę utrudnia panująca od kilku lat na Madagaskarze skomplikowana sytuacja wewnętrzna, której skutkiem było m.in. wstrzymanie podjętych swego czasu starań o ustanowienie konsula honorowego tego kraju w Warszawie.

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012.

     

    Historia

    W XVII i XVIII wieku wyspa odegrała istotną rolę w handlu niewolnikami – głównie stąd pochodzili niewolnicy pracujący na plantacjach położonych niedaleko francuskich Maskarenach. W tym czasie wyspę nękali europejscy piraci.

     

    Wyspa została zasiedlona prawdopodobnie w I tysiącleciu n.e., a zamieszkujący ją Malgasze to mieszanka potomków ludności przybyłej w kolejnych falach osadniczych z Afryki i Azji Południowo-Wschodniej (głównie Archipelagu Malajskiego). Początkowo koloniści zasiedlali wybrzeża, ale już w XIII wieku w centrum Madagaskaru żyła ludność pochodzenia afrykańskiego. Jako jedni z ostatnich (ok. XIV–XV w.) na wyspę przybyli z wysp obecnej Indonezji przodkowie ludu Merina, którzy zamieszkali w głębi terytorium Madagaskaru, na obszarze obecnie zwanym Imerina.

     

    Zróżnicowanie geograficzne i klimatyczne sprzyjało powstawaniu i utrzymywaniu się odrębności etnicznych. Poszczególne grupy różniły się przede wszystkim formą działalności gospodarczej. Sakalawa z zachodniego wybrzeża zajmowali się np. głównie hodowlą bydła, a Merina centrum uprawiali ryż.

     

    W okresie XII–XIII wieku mieszkańcy Madagaskaru utrzymywali intensywne kontakty handlowe z miastami-państwami wschodniego wybrzeża Afryki – Mogadiszem, Malindi, Kilwą. Madagaskar stał się dla nich zapleczem żywnościowym z uwagi przede wszystkim na plantacje ryżu. Na południowo-zachodnich wybrzeżach, a także w południowej i zachodniej części wyspy osady handlowo-produkcyjne zakładali muzułmańscy osadnicy z miast-państw Suahili, a także z Persji i Półwyspu Arabskiego.

     

    Przynajmniej od XV wieku wyspa była także importerem i eksporterem niewolników. Niektóre osady utrzymywały, być może, kontakty z Dalekim Wschodem.

     

    W XV wieku zaczęły kształtować się pierwsze państwa malgaskie.

     

    W 1500 roku wyspę odkrył portugalski żeglarz D. Dias. Od końca XVI wieku do zachodnich wybrzeży Madagaskaru przybijały nieregularnie statki wypraw portugalskich, holenderskich i angielskich w drodze do Indii. Portugalczycy utworzyli bazę morską w Mozambiku, ograniczając się do spacyfikowania północnych wybrzeży wyspy. Najbardziej zainteresowani wyspą byli Brytyjczycy i Francuzi: W roku 1642 Francuska Kompania Indyjska zorganizowała wyprawę osadniczą na Madagaskar. W 1643 roku powstał Fort-Dauphin, pierwsza faktoria francuska na Madagaskarze. W XVII i XVIII wieku wyspa stała się ważnym rynkiem niewolniczym i głównym źródłem niewolników dla gospodarki plantacyjnej na pobliskich francuskich Maskarenach.

     

    W końcu XVII i na początku XVIII wieku północno-wschodnie wybrzeża wyspy najeżdżali europejscy piraci, zakładając osady i wchodząc w związki rodzinne z tubylcami. Pod koniec XVIII wieku nasiliła się rywalizacja francusko-brytyjska o Madagaskar (m.in. w latach 1773–76 wyprawy Maurycego Augusta Beniowskiego, działającego początkowo na zlecenie rządu francuskiego, który w 1785–86 usiłował założyć tam własne państwo).

     

    Handel niewolnikami i bronią sprzyjał rozwojowi państw malgaskich. W XVII–XVIII w. istniały na Madagaskar państwa Sakalawa (Menabe, Boina), na wschodzie Betsimisaraka, jednoczące dużą część wschodniego wybrzeża, w centrum państwo Merina (Imerina), ze stolicą w Antananarywie. Od końca XVIII wieku widoczna była dominacja Meriny, której władca, Andrianampoinimerina (1787–1810), zjednoczył wszystkie ziemie Merina. Jego syn, Radama I (1810–28), dzięki pomocy Brytyjczyków kontrolował większą część wyspy, a za życzliwość wobec Brytyjczyków (zgoda na zakładanie misyjnych szkół protestanckich i modernizację kraju) został uznany przez nich za króla całego Madagaskar (1817). Królowa Ranavalona I (1828–61) początkowo zamknęła szkoły i zmusiła Europejczyków do opuszczenia wyspy, po 1852 roku zmieniła politykę.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Po 1861 roku władca Meriny, Radama II, otworzył państwo dla Europejczyków i udzielił francuskiej kompanii handlowej koncesji na kontrolowanie wyspy. W roku 1868 zawarł z Francją traktat przekazujący jej na własność północno-zachodnią część wybrzeża. Merina zaczęła przeciwstawiać się uzależnianiu jej przez Francję, co doprowadziło do przybycia na wyspę ekspedycji wojskowej. Od 1883 roku trwał podbój Madagaskaru przez wojska francuskie, zakończony w 1885 roku ustanowieniem protektoratu (uznany przez Brytyjczyków, którzy wycofali się z rywalizacji). W latach 1895–96 Francja zaanektowała Madagaskar jako kolonię, zdetronizowała i deportowała ostatnią królową, Ranavalonę III (1883–97), a — wobec oporu tubylców — 1896–1905 gen. J. Gallieni (mianowany gubernatorem Madagaskar) dokonał pacyfikacji. W 1912 roku powstały pierwsze tubylcze organizacje niepodległościowe. Od 1946 roku wyspa stała się terytorium zamorskim Francji.

     

    Po II wojnie światowej dążenia do odzyskania niepodległości nasiliły się. W latach 1947–48 wybuchło powstanie zbrojne wywołane przez Demokratyczny Ruch Odnowy Malgaskiej (MDRM), brutalnie stłumione przez władze francuskie. Zginęło w nim ok. 100 tys. powstańców. W 1956 roku powstała umiarkowana Partia Socjaldemokratyczna (PSD), pragnąca utrzymać związki z Francją, a w 1958 lewicowa Partia Kongresu na rzecz Niepodległości Madagaskaru (AKFM), dążąca do całkowitej niepodległości.

     

    14 października 1958 roku, w wyniku referendum, Madagaskar stał się autonomiczną Republiki Malgaską w ramach Wspólnoty Francuskiej, a od 26 czerwca 1960 roku jest niepodległą republiką. Pierwszym prezydentem został Ph. Tsiranana (przewodniczący PSD i od 1958 premier); w pierwszych wyborach parlamentarnych PSD pokonała AKFM. Prezydenturę Tsiranany cechowała orientacja profrancuska oraz względna stabilizacja polityczna i społeczna. Na początku lat 70. pojawiły się trudności gospodarcze i napięcia społeczne (1971 powstanie chłopskie wywołane pogorszeniem się sytuacji ekonomicznej wsi, konflikty na tle plemiennym, zwłaszcza między ludem Merina, zamieszkującym centralny płaskowyż, a mieszkańcami wybrzeża).

     

    W 1972 roku doszło do przewrotu wojsk. gen. G. Ramanantsoa (do I 1975 był on premierem i prezydentem Madagaskaru). Nastąpił zwrot w polityce wewnętrznej i zagranicznej: tzw. malgasizacja kraju, reformy społeczno-gospodarcze, nawiązanie stosunków z krajami komunistycznymi i arabskimi, osłabienie więzi z Francją. W 1973 roku Madagaskar wycofał się ze strefy franka i wprowadził własną walutę. Wzrosło znaczenie AKFM.

     

    W lutym 1975 roku, wskutek buntu przeciwko dominacji ludu Merina w siłach zbrojnych, nowy przewrót wojskowy (śmierć prezydenta) doprowadził do przejęcia władzy przez Najwyższą Radę Rewolucyjną (przewodniczą kpt. D. Ratsiraka, wywodzący się z ludów nadbrzeżnych (côtier), od 1976 prezydent Madagaskaru). Działalność partii politycznych została zawieszona; nowa konstytucja wprowadziła silną władzę wykonawczą (szerokie uprawnienia prezydenta). Ogłoszono Kartę Rewolucji Malgaskiej, deklarującą wzmocnienie orientacji socjalistycznej. W 1976 utworzono Narodowy Front na rzecz Obrony Rewolucji (FNDR), obejmujący 5 partii (m.in. AKFM), z których najważniejszą była Awangarda Rewolucji Malgaskiej (AREMA). Od 1977 FNDR był dominującą siłą, która kontrolowała rząd. Władze Madagaskar pogłębiły związki z ZSRR i krajami bloku komunistycznego. W roku 1982 i 1989 nastąpiła reelekcja Ratsiraki.

     

    Narastający w latach 80. XX w. kryzys gospodarczy i społeczny oraz zadłużenie zagraniczne wymusiły odnowienie stosunków z Francją, przywrócenie gospodarki wolnorynkowej, przyjęcie pożyczki Międzynarodowego Funduszu Walutowego i ustępstwa polityczne. Upadek ZSRR spowodował zacieśnienie związków gospodarczych z Zachodem, zwłaszcza z Francją. W latach 1990–91 wzrosły nastroje opozycyjne, doszło do masowych demonstracji i strajku generalnego. W roku 1991 zalegalizowano opozycyjne partie polityczne. Pod naciskiem opozycji, szczególnie Komitetu Sił Aktywnych — CFV (chodzi o utworzoną w 1991 roku koalicję 16 partii opozycyjnych) oraz Chrześcijańskiej Rady Kościołów Madagaskaru, doszło do podpisania XII 1991 porozumienia o rozwiązaniu Najwyższej Rady Rewolucyjnej i parlamentu. W 1992 roku referendum konstytucyjne przesądziło o odejściu od systemu socjalistycznego, a nowa konstytucja ograniczyła uprawnienia prezydenta.

     

    Wybory prezydenckie w 1993 roku wygrał przywódca opozycji — A. Zafy. Madagaskar ponownie nawiązał stosunki z państwami regionu, m.in. z RPA. Tempo rozwoju gospodarczego nie było jednak wystarczające w stosunku do potrzeb i oczekiwań ludności. W lipcu 1996 roku parlament zmusił Zafy’ego do ustąpienia ze stanowiska, pod zarzutem przekroczenia uprawnień prezydenckich. W listopadzie 1996 roku odbyły się przedterminowe wybory prezydenckie, które wygrał były prezydent — Ratsiraka. W wyborach parlamentarnych z 1998 roku żadna partia nie uzyskała większości, ale najwięcej mandatów zdobyła partia Ratsiraki, AREMA. Niepokoje wywołane pogarszającą się sytuacją ekonomiczną zmusiły Ratsirakę do przyspieszenia wyborów prezydenckich.

     

    Wybory z grudnia 2001 roku doprowadziły do kryzysu konstytucyjnego. Powstały dwa ośrodki władzy prezydenckiej: dotychczasowy prezydent — Ratsiraka, popierany przez Malgaszów z wybrzeża, urzędował w mieście Mahajanga, grożąc utworzeniem odrębnego państwa; drugi uczestnik wyborów — przywódca opozycji, burmistrz stolicy i biznesmen, M. Ravalomanana, mający oparcie w mieszkańcach wnętrza kraju, przy poparciu Sądu Najwyższego sprawował władzę w centrum Madagaskar. Po mediacjach OJA konflikt zakończył się w połowie 2002 roku wyjazdem Ratsiraki do Francji. W grudniu 2002 roku wybory do Zgromadzenia Narodowego wygrała partia Ravalomanany, p.n. Kocham Madagaskar (TIM). AREMA uzyskała trzy mandaty w Zgromadzeniu Narodowym, ale zachowało większość w ukonstytuowanym w 2001 roku Senacie. W 2002 i 2007 roku wybory do Zgromadzenia Narodowego wygrała partia Ravalomanany p.n. Kocham Madagaskar (TIM); w 2009 władzę przejęła armia; 2013 demokratyczne wybory parlamentarne i prezydenckie (prez. H. Rajaonarimampianina).

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Tablica ku czci polskiego „króla” Madagaskaru

    Jedna z głównych ulic stolicy Madagaskaru nosi imię hrabiego Maurycego Beniowskiego. Dzięki polskiemu stowarzyszeniu i wsparciu polskich dyplomatów XVIII-wieczny podróżnik i konfederata barski, obwołany przez mieszkańców Madagaskaru królem, ma też w mieście tablicę ku swojej czci.

     

    Tablica upamiętniająca postać Maurycego Augusta Beniowskiego (1746-86) znajduje się przy rue Benyowski – jednej z głównych ulic w centrum Antananarywy. Ambasada RP w Nairobi podaje, że pomnik jest pierwszym na położonej u wybrzeży Afryki wyspie trwałym śladem obecności Polonii oraz historycznych powiązań między Polską a Madagaskarem.

     

    Maurycy Beniowski był z pochodzenia Węgrem, urodzonym na terenie dzisiejszej Słowacji, jednak zawsze uważał się za Polaka. Uczestniczył w konfederacji barskiej, zawiązanej w 1768 roku i skierowanej przeciwko rosnącemu uzależnieniu I Rzeczypospolitej od carskiej Rosji. Beniowski dostał się do rosyjskiej niewoli i został zesłany na Kamczatkę, skąd na czele 90 innych skazańców uciekł porwanym statkiem. Po wielu przygodach, barwnie opisanych przez samego Beniowskiego w jego „Pamiętnikach”, uciekinierzy dotarli na Madagaskar.

     

    Beniowski powrócił do Europy, gdzie nakłonił władcę Francji do podjęcia próby podbicia Madagaskaru. Polak ponownie pojawił się na afrykańskiej wyspie w 1774 roku na czele francuskich wojsk i w krótkim czasie opanował wyspę. W 1776 roku mieszkańcy Madagaskaru obwołali Beniowskiego królem – w języku Malgaszy - ampansakebe.

     

    Obfitujące w przygody życie podróżnika stało się kanwą licznych dzieł literackich. Jego własne „Pamiętniki” zrobiły furorę na przełomie XVIII i XIX wieku. Choć sam Maurycy Beniowski lubił koloryzować i podnosić wagę swoich dokonań, nie ulega wątpliwości, że polski hrabia zapisał się w historii niepodległego obecnie Madagaskaru.

     

    Więcej na: http://encyklopedia.pwn.pl.

     

    Źródła:

    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
    • Ministerstwo Gospodarki,
    • Wydawnictwo Naukowe PWN,
    • PAP,
    • Bank Światowy,
    • Ambasada RP w Nairobi,
    • ONZ,
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy.