Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Malawi

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-16 08:41:52
    malawi, gospodarka, biznes, klimat

    Malawi to jeden z najbiedniejszych krajów świata. Trudną sytuację gospodarczą pogarszają klęski żywiołowe – trzęsienia ziemi i susze.

    Źródło: PAP/EPA

     

    Informacje podstawowe

    • ang. (the) Republic of Malawi, chichewa Dziko la Malawi
    • Stolica: Lilongwe
    • Powierzchnia: 118,5 tys. km kw.
    • Liczba ludności: 16,5 mln
    • Gęstość zaludnienia: 115,2 osoby/km kw.
    • Waluta: kwacha malawijska (MWK) = 100 tambala

     

    Republika Malawi leży w południowo-wschodniej Afryce. Powierzchnia kraju wynosi 118,5 tys. km kw. Państwo graniczy z Mozambikiem (długość granicy wynosi 1569 km), Zambią (837 km) oraz Tanzanią (475 km).

     

    W Malawi żyje 16,5 mln ludzi, a na jeden kilometr kwadratowy przypada 115,2 osób. W położonej w środkowej części kraju stolicy, Lilongwe, mieszka 669 tys. 21 ludzi. Innymi ważnymi miastami są: Blantyre (740 tys. mieszkańców) i Mzuzu (200 tys.).

     

    Malawi leży w regionie aktywnym sejsmicznie i jest nawiedzane przez trzęsienia ziemi. Najbliższe, właściwe terytorialnie polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne to Ambasada RP w Pretorii (RPA).

     

    Oficjalną walutą jest kwacha malawijska (MWK).

     

     

    Wskaźnik umiejętności pisania i czytania wśród ludności powyżej 15-go roku życia wynosi ok. 82 proc.W Malawi występuje duży odsetek ludności zakażonej wirusem HIV/AIDS (ponad 14 proc. społeczeństwa). Średnia długość życia to 44 lata.

     

    Zaledwie ok. 6 proc. ludności Malawi korzysta z internetu. usług internetowych, a 7 proc. ma dostęp do prądu. O wiele lepiej jest jednak z dostępem do czystej wody – może z niej korzystać ponad 85 proc. populacji.

     

    Warunki życia

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

     

     

     

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

     

     

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011.

     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012.

     

    Procent osób niedożywionych w Afryce w latach 1990-92 i 2011-2013

    Kraj

    1990-92

    2011-13

    Kraj

    1990-92

    2011-2013

    Algieria

    <5,0

    <5,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    13,3

    20,5

    Egipt

    <5,0

    <5,0

    Senegal

    22,0

    21,6

    Libia

    <5,0

    <5,0

    Angola

    63,2

    24,4

    Tunezja

    <5,0

    <5,0

    Burkina Faso

    22,9

    25,0

    Ghana

    44,4

    <5,0

    Botswana

    25,1

    25,7

    RPA

    <5,0

    <5,0

    Kenia

    34,8

    25,8

    Maroko

    6,7

    5,0

    Madagaskar

    24,4

    27,2

    Mauritius

    8,6

    5,4

    Rep. Środkowoafrykańska

    48,5

    28,2

    Gabon

    9,5

    5,6

    Liberia

    29,6

    28,6

    Benin

    22,4

    6,1

    Namibia

    36,2

    29,3

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    22,9

    7,2

    Czad

    60,1

    29,4

    Mali

    24,9

    7,3

    Sierra Leone

    42,5

    29,4

    Nigeria

    21,3

    7,3

    Rwanda

    52,3

    29,7

    Mauretania

    12,9

    7,8

    Uganda

    27,1

    30,1

    Seszele

    16,5

    8,3

    Zimbabwe

    43,6

    30,5

    Gwinea Bissau

    21,8

    10,1

    Kongo

    42,4

    33,0

    Kamerun

    38,3

    13,3

    Tanzania

    28,8

    33,0

    Niger

    35,5

    13,9

    Suazi

    15,8

    35,8

    Gwinea

    18,2

    15,2

    Mozambik

    57,8

    36,8

    Togo

    34,8

    15,5

    Etiopia

    -

    37,1

    Lesotho

    17,0

    15,7

    Sudan

    41,9

    38,9

    Gambia

    18,2

    16,0

    Zambia

    33,8

    43,1

    Malawi

    45,2

    20,0

    Erytrea

    -

    61,3

    Dżibuti

    70,2

    20,5

    Burundi

    44,4

    67,3

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011, *według siły nabywczej w 2005.
     

    Religia

    Malawi jest państwem wielowyznaniowym: chrześcijanie stanowią 79,9 proc. ludności, muzułmanie – 12,8 proc. animiści i wyznania lokalne – 7,3 proc.

     

    Język

    Językiem urzędowym jest angielski, ale narodowym - Chichewa, którym posługuje się ok. 57 proc. populacji. Pozostałe ważne języki to: Chinyanja (12,8 proc.), Chiyao (10,1 proc.), Chitumbuka (9,5 proc.), Chisena (2,7 proc.), Chilomwe (2,4 proc.) oraz Chitonga (1,7 proc.).

     

    Ustrój i władza

    Malawi jest parlamentarną republiką wielopartyjną. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu. Ustala on skład Rady Ministrów.

     

    Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję. Władzę wykonawczą sprawuje rząd powoływany przez prezydenta.

     

    Administracja

    Malawi podzielone jest na 28 dystryktów: Balaka, Blantyre, Chikwawa, Chiradzulu, Chitipa, Dedza, Dowa, Karonga, Kasungu, Likoma, Lilongwe, Machinga (Kasupe), Mangochi, Mchinji, Mulanje, Mwanza, Mzimba, Neno, Ntcheu, Nkhata Bay, Nkhotakota, Nsanje, Ntchisi, Phalombe, Rumphi, Salima, Thyolo i Zomba.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Różnice kulturowe

    Homoseksualizm jest nielegalny. Akty seksualne między osobami tej samej płci są zagrożone karą długoletniego pozbawienia wolności.

     

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów

     

    Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani np. w Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    Co warto wiedzieć

    • Wymiana w bankach i kantorach dokonywana jest bez ograniczeń w obie strony. Zalecane jest posiadanie drobnych nominałów waluty wymienialnej.
    • Sieć sklepów jest słabo rozwinięta, ceny produktów zbliżone są do cen europejskich. W niektórych rejonach występują trudności z nabyciem niektórych towarów.
    • W Malawi jest niewiele hoteli o standardzie międzynarodowym. Doba hotelowa kosztuje 150-200 dol.
    • Jeżeli osoba małoletnia podróżuje w towarzystwie innych opiekunów (opiekuna) niż rodzice, wówczas na przejściu granicznym trzeba pokazać dokument ze zgodą rodziców (letter of authorisation). Dokument ten powinien zawierać dane dziecka oraz opiekuna wraz z danymi dot. paszportów, jakimi się posługują. Podpisy rodziców powinny być urzędowo poświadczone. Dodatkowo, można załączyć do dokumentu kopie dokumentów tożsamości rodziców.
    • Strefa czasowa: GMT +2.

     

    Wizy

    Obywateli polskich wybierających się do Malawi obowiązują wizy. Można się o nie ubiegać w placówkach dyplomatycznych tego kraju lub na międzynarodowym lotnisku w Lilongwe. Trzeba mieć jednak kolorowe zdjęcie paszportowe.

     

    Wiza tranzytowa kosztuje 50 dol., jednokrotna wjazdowa – 70 dol., a wielokrotna - 110 dol.

     

    Paszport powinien być ważny przynajmniej sześć miesięcy od daty planowanego wyjazdu. Trzeba okazać bilet powrotny oraz udokumentować posiadania wystarczającej ilości pieniędzy na pobyt. Warto przy tym pamiętać, że nie ma ograniczeń w przywozie obcych środków płatniczych. Wywóz możliwy jest do kwoty zadeklarowanej przy wjeździe.

     

    W paszporcie musi być co najmniej jedna strona przeznaczona na wizy, całkowicie wolna od wszelkich stempli, wiz itp. Wiza jednorazowa wystawiana jest na okres do 30 dni, a wielorazowa od 30 do 180 dni.

     

    Wymagane jest pełne ubezpieczenie podróżne. Zaleca się by kwota minimalna ubezpieczenia nie była niższa niż 30 tys. euro.

     

    Pobyt można przedłużyć w Centralnym Urzędzie Imigracyjnym w Lilongwe.

     

    Relacje polityczne pomiędzy Polską a Malawi są bardzo ograniczone. Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z Malawi 10 lipca 1992 r. Do 2008 roku ochroną interesów RP w Malawi zajmowała się polska Ambasada w Harare, a po jej likwidacji funkcję tę spełnia Ambasada RP w Pretorii.

     

    Wkrótce po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych chargé d'affaires a.i. RP w Harare złożył w 1994 roku wizytę roboczą w Malawi. Od 1994 roku nawiązano stałe, robocze kontakty z rządem Malawi. Raz do roku szef polskiej misji dyplomatycznej w Harare składał wizyty w Lilongwe (gdzie pracuje nieliczna grupa polskich misjonarzy – Salezjanów) i Blantyre.

     

    W 2005 r. został akredytowany w Polsce pierwszy ambasador Malawi. Obecny ambasador Isaac Chikwekwere Lamba, rezydujący w Berlinie, złożył listy uwierzytelniające w lutym 2010 roku.

     

    Transport

    W Malawi jest 39 lądowisk, w tym sześć z betonowymi pasami startowymi. Międzynarodowy port lotniczy w stolicy kraju, Lilongwe, łączy Malawi z Harare, Johannesburgiem, Lusaką, Nairobi i Addis Abebą, a także z lokalnymi lotniskami w Mzuzu i Blantyre.

     

    W kraju zbudowano 797 km linii kolei wąskotorowej, 28,4 tys. km dróg, z czego 7 tys. km dróg asfaltowych, oraz 700 km dróg wodnych. W północnej części kraju ważną rolę odgrywa żegluga na jeziorze Niasa.

     

    W transporcie towarów główną rolę odgrywa wąskotorowa linia kolejowa z Zambii przez południową część Malawi do Mozambiku. Jej długość w granicach Malawi to 797 km. Zamknięcie linii w Mozambiku spowodowało konieczność tranzytu towarów linią kolejową przez RPA lub szlakiem drogowym przez Tanzanię.

     

    Dla kierowców

    Podróżując samochodem, należy obowiązkowo wykupić na granicy zezwolenie czasowe, tzw. temporary permit, które uprawnia do posługiwania się krajowym prawem jazdy i zastępuje OC. Wiąże się to wydatkiem rzędu ok. 100 dol.

     

    W Malawi obowiązuje ruch lewostronny. Honorowane jest międzynarodowe prawo jazdy.

     

    Podróżowanie samochodem może być ryzykowne ze względu na zły stan dróg i brawurową jazdę miejscowych mieszkańców. Lepiej nie podróżować samochodem po zmroku, a w czasie jazdy bezwzględnie blokować drzwi i okna samochodu.

     

    Zdrowie

    Przy wjeździe z krajów o wysokim stopniu rozprzestrzenia się wirusa żółtej febry wymagane jest okazanie w punkcie granicznym potwierdzenia odbycia szczepienia przeciwko żółtej febrze ("żółta książeczka"). Zagrożenie malarią występuje na całym obszarze kraju w ciągu całego roku, występuje również realne zagrożenie bilharcjozą. Opiekę medyczną o standardzie europejskim można uzyskać w dwóch głównych miastach - Lilongwe i Blantyre. W poważniejszych przypadkach konieczne jest przewiezienie chorego do RPA.

     

    W Malawi nie ma agenta polskich towarzystw ubezpieczeniowych. Uznawane są polisy głównych międzynarodowych towarzystw ubezpieczeniowych.

     

    Bezpieczeństwo

    Stan bezpieczeństwa w Malawi oceniany jest jako dobry. Należy nosić przy sobie kopię paszportu, a paszport, gotówkę i przedmioty wartościowe przechowywać w depozycie hotelowym.

     

    Święta

    • 1 stycznia - Nowy Rok,
    • 15 stycznia - Dzień Chilembwe,
    • 3 marca - Dzień Męczenników,
    • 1 maja - Święto Pracy,
    • 14 czerwca - Dzień Wolności (Dzień Kamuzu),
    • 6 lipca - Dzień Republiki,
    • 25 grudnia - Boże Narodzenie.

     

    Święta ruchome

    • Wielki Piątek,
    • Poniedziałek Wielkanocny,
    • Dzień Matki (drugi poniedziałek października),
    • Eid Ul Fitri (koniec Ramadanu).

    Jeśli dane święto wypada w sobotę lub w niedzielę, dniem wolnym jest następujący poniedziałek.

     

    Malawi w organizacjach międzynarodowych

    • Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej,
    • Międzynarodowa Organizacja Pracy,
    • Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju,
    • Międzynarodowy Fundusz Walutowy,
    • Międzynarodowy Trybunał Karny,
    • Organizacja Narodów Zjednoczonych,
    • Południowoafrykańska Wspólnota Rozwoju,
    • Światowa Organizacja Handlu,
    • Unia Afrykańska.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Kontakty

    Oficjalny serwis internetowy rządu Malawi

     

    Administracja gospodarcza

    • Ministerstwo Przemysłu, Handlu i Rozwoju Sektora Prywatnego Prywatnego

    Ministry of Industry, Trade and Private Sector Development

    Gemini House, City Centre, P.O.Box 30366, Lilongwe 3

    Tel: +265 1 770 244

    Fax: +265 1 770 680

    E-mail: minci@malawi.net

     

    • Ministerstwo Nauki i Technologii

    Department of Science and Technology

    City Center, Private Bag 303, Lilongwe

    Tel: +265 1 776 077 / 080

    Fax: +265 1774 778

    E-mail: dost@mistmw.org

     

    Samorządy gospodarcze

    • Izba Handlowo-Gospodarcza Malawi

    Malawi Confederation of Chambers of Commerce and Industry (MCCCI)

    • Oficjalna prasa ekonomiczna

    The Nation, Daily News, The Voice, Weekly News

    • Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

    www.dailytimes.bppmw.com

     

    Warunki geograficzne, klimat

    Malawi nie ma dostępu do morza. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w którym znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich.

     

    W Malawi żyją 192 gatunki ssaków i 664 gatunki ptaków. Parki narodowe i rezerwaty przyrody zajmują w sumie 11,2 proc. powierzchni.

     

    Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże.

     

    Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi. Jego wysokość przekracza 3000 m n.p.m.

     

    Żyją tu m.in.: nosorożce, zebry, antylopy, lwy, gepardy i lamparty, słonie, żyrafy, krokodyle, węże i różne gatunki małp oraz liczne gatunki ptaków – w sumie 192 gatunki ssaków i 664 gatunki ptaków.

     

    Większą część powierzchni, zwłaszcza obszary najniżej położone, zajmują sawanny z akacjami i baobabami. Wzdłuż rzek ciągną się lasy galeriowe. Tereny półsuche są zalesiane – sadzi się tu głównie eukaliptusy i sosny. Lasy – podzwrotnikowe - zajmują 20 proc. powierzchni.

     

    Rząd Malawi zwraca szczególną uwagę na ochronę przyrody. Parki narodowe i rezerwaty przyrody zajmują 11,2 proc. powierzchni. Najwięcej z nich utworzono na północy (Malawi, Nyika) oraz na zachodzie (Kasungu).

     

     

    W Malawi występuje klimat podrównikowy – subtropikalny, a także górski. Na południu panuje klimat suchy. Najcieplejszym miesiącem jest styczeń, gdy temperatura waha się w granicach 22°C - 35°C, a najchłodniejszym lipiec - 15°C - 25°C.

     

    Pora deszczowa trwa od listopada do maja. Średnia roczna suma opadów wynosi od 750–1000 mm na południu, 1500 mm na płaskowyżu do 2000–2500 mm i więcej na obszarach najwyżej położonych.

     

    Gospodarka

    Malawi należy do najsłabiej rozwiniętych krajów na świecie. Gospodarka oparta jest w dużej mierze na rolnictwie.

     

    Udział tego sektora w PKB wynosi prawie 1/3, a usługi to ok. 55-60 proc. W rolnictwie pracuje blisko 90 proc. ludności zawodowo czynnej. Dochody z tego sektora przynoszą 30 proc. wpływów budżetowych i 90 proc. łącznej wartości eksportu.

     

    Chociaż oficjalne bezrobocie sięga ok. 20 proc., to wiele osób utrzymujących się z rolnictwa na własne potrzeby nie jest wykazywanych jako bezrobotni. Większość upraw kukurydzy, słodkich kartofli, ryżu, prosa, sorgo, manioku i warzyw służy zaspokojeniu potrzeb mieszkańców.

    Malawi posiada pokłady złóż mineralnych: wapienia, zasoby wodne, nieeksploatowane pokłady uranu, węgla i boksytu.

     

    Uboga, słabo rozwinięta infrastruktura, mały rynek wewnętrzny to podstawowe problemy gospodarcze kraju. Trudną sytuację gospodarczo dodatkowo pogarszają klęski żywiołowe, występujące co kilka lat. Malawi leży bowiem w rejonie aktywnym sejsmicznie. Nawiedzane jest przez trzęsienia ziemi oraz katastrofalne susze. Ostatnie katastrofalne trzęsienie ziemi, połączone z opadami i powodziami, miało miejsce w 1989 roku.

     

    Ścisła współpraca rządu Malawi z Międzynarodowym Funduszem Walutowym zaowocowała stabilnym - jak na warunki afrykańskie - otoczeniem prawno – ekonomicznym. W efekcie wiele firm zarówno malawijskich, jak i zagranicznych zdecydowało się aktywizacje swoich działań na terenie Malawi.

     

    W sierpniu 2011 roku, po wprowadzeniu przez ówczesny rząd Malawi ustawy ograniczającej prawa człowieka i wolności prasy, „kraje zachodnie” wstrzymały pomoc finansową w wysokości 40 proc. rocznych wpływów budżetowych tego kraju. Doprowadziło to do obniżenia o ponad 30 proc. rezerw walutowych Malawi, zmniejszenie importu o niemal 11 proc., a w konsekwencji i spadku eksportu o ponad 5 proc. Brak pomocy finansowej doprowadził do ograniczenia importu nawozów sztucznych, co wpłynęło na spadek produkcji rolnej - głównie tytoniu.

     

    Ważnym źródłem gotówki dla Malawi są dotacje światowych organizacji i rządów w ramach pomocy międzynarodowej. Wiele dawców zawiesiło jednak swą pomoc ze względu na brak przejrzystości w wydatkach rządowych i korupcję.

     

    Rząd Malawi stara się zdywersyfikować produkty rolnicze w celu zredukowania uzależnienia od eksportu tytoniu. Stara się również pozyskać inwestycje na budowę śródlądowego portu Nsanje na rzece Szire na południu kraju. Chodzi o umożliwienie transportu morskiego rzeką Zambezi, a następnie Szire z wybrzeża Mozambiku do Malawi.

     

    Malawi wytwarza ok. 185 kWh na osobę i importuje ponad 55 proc. zużywanej siły energetycznej.

     

    Makroekonomia

    W 2014 r. PKB Malawi wyniósł 4,41 mld dol., a PKB na osobę około 230 dol. To jeden z najniższych na świecie wskaźników PKB „per capita”. W 2014 r. wzrost PKB wyniósł 5,7 proc., a w 2013 r. 5,0 proc. W poprzednich trzech latach wynosił on natomiast średnio ponad 4 proc.

     

     

    We wcześniejszych latach inflacja wynosiła ok. 7,5 proc. do 8,5 proc. rocznie, podczas gdy w 2014 r. było to 23,8 proc., a rok wcześniej 28,4 proc. Natomiast deficyt budżetowy w roku finansowym 2013/2014 wyniósł 6,0 proc., a szacowany na rok 2014/15 miał wynieść 4,1 proc. Dług publiczny w stosunku do PKB w 2014 r. wyniósł 57,9 proc.

     

    Średnia miesięczna płaca nominalna brutto w 2014 r. wyniosła 173 dol. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne stanowią średnio ok. 2,5 proc. PKB rocznie, a w roku 2013 było to 3,2 proc.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Główne sektory gospodarki 

     

    Udział najważniejszych wartościowo sektorów gospodarczych Malawi w PKB to:

    • usługi 55-60 proc., w tym najważniejsze to: handel hurtowy i detaliczny, hotelarstwo i restauracje 17,2 proc., usługi finansowe i biznesowe 13,4 proc., transport i łączność 6,8 proc.
    • rolnictwo 29,9 proc.
    • produkcja przemysłowa 9,4 proc.
    • górnictwo 5,3 proc.
    • sektor budowlany 3,0 proc.

    W ostatnich latach najbardziej dynamicznie rozwijał się sektor usług tele-komunikacyjnych głównie w wyniku aktywizacji działań spółek telefonii komórkowej. W celu rozwoju sektora finansowego rząd Malawi wprowadził szereg zmian w prawie finansowym, aby umożliwić swobodniejsze działanie podmiotów zagranicznym na rynku wewnętrznym. Według African Economic Outlook jeszcze w 2010 r. zaledwie 22 proc. sektora bankowego znajdowała się w rękach podmiotów zagranicznych.

     

    Wyższe taryfy na energię elektryczną zaczęły przyciągać potrzebne inwestycje do sektora energetycznego.

     

    Przemysł

    W Malawi wydobywa się wapienie, od 1985 roku węgiel kamienny (na północy) oraz kamienie półszlachetne. Kraj ma też złoża boksytów, apatytów, piasków szklarskich, rud uranu i niobu.

     

    Produkcja sektora górniczego rośnie na wskutek zwiększonego popytu na węgiel. Szacuje się, że Malawi posiada 22 mld ton zasobów węgla. W celu wykorzystania tak ogromnych pokładów węgla rząd zamierza wybudować elektrownię opalaną węglem o mocy 300 MW.

     

    Jedyna kopalnia uranu w Kayelekera w północnym Malawi zwiększa produkcję uranu i rozpoczęła eksport do Chin. Australijska firma górnicza Globe Metals and Minning, rozpoczęła eksploatację m.in. niobium, tantalu i cyrkonu w kopalni Kanyika. Chińska państwowa spółka East China Mineral Exploration and Development Bureau kupiła 51 proc. udziałów w Globe Metals and Miting, co pozwoli sfinansować ten projekt, szacowany na 150 mln dol.

     

    Produkcja energii elektrycznej wynosi 1,3 mld kW·h. To zasługa przede wszystkim elektrowni wodnych – elektrownie powstały na wodospadach Tedzani i Nkula w południowej części Malawi.

     

    W gospodarstwach prywatnych podstawowym surowcem energetycznym jest drewno.

     

    Przemysł przetwórczy obejmuje niewielkie zakłady przetwórstwa płodów rolnych (cukrownie, przetwórnie tytoniu). W Blantyre jest cementownia, zakłady metalurgiczne, odzieżowe i tartaki.

     

    Rolnictwo

    Malawi ze względu na dogodne warunki klimatyczno - glebowe ma znaczny potencjał rolniczy. Grunty orne zajmują ok. 18 proc. powierzchni kraju, a łąki i pastwiska – 20 proc. Na południu są urodzajne gleby.

     

    Główne uprawy żywieniowe to: maniok, kukurydza, ziemniaki, proso, sorgo, banany plantany, orzeszki ziemne. W dużych gospodarstwach państwowych produkuje się na eksport tytoń, herbatę, trzcinę cukrową. Gospodarstwa prywatne eksportują także bawełnę i słoneczniki.

     

    Z powodu występowania muchy tse-tse chów zwierząt (bydło, kozy) ma stosunkowo małe znaczenie.

     

    Duża rolę odgrywa natomiast rybołówstwo, prowadzone przede wszystkim na jeziorze Niasa.

     

    Pomimo stopniowego spadku znaczenia dla gospodarki, rolnictwo nadal pozostaje ważnym sektorem, dając m.in. zatrudnienie dla 85 proc. mieszkańców kraju.

     

    Rząd Malawi w celu ochrony rolników produkujących tytoń wprowadził ceny minimalne na ten produkt, zabezpieczając interesy tysięcy małych rolników. Np. w 2011 r. eksport samego tytoniu podliczono na 370 mln dol. (cały eksport Malawi to 1,06 mld dol.).

     

    Największym problemem rolnictwa jest brak środków finansowych na modernizacje infrastruktury rolniczej i doposażenie rolników w nowoczesne maszyny.

     

    Udział ludności rolniczej w ogólnej liczbie ludności w 2010 roku w Afryce – w procentach

    Libia

    3,0

    Burkina Faso

    92,1

    Mauritius

    8,0

    Sierra Leone

    60,0

    RPA

    9,8

    Liberia

    62,0

    Rep. Zielonego Przylądka

    16,9

    Rep. Środkowoafrykańska

    63,2

    Tunezja

    20,6

    Zambia

    63,2

    Algieria

    20,9

    Gwinea Równikowa

    64,3

    Nigeria

    24,9

    Somalia

    65,6

    Gabon

    25,7

    Czad

    65,7

    Maroko

    25,9

    Angola

    69,2

    Egipt

    27,9

    Madagaskar

    70,1

    Suazi

    28,8

    Senegal

    70,2

    Kongo

    31,9

    Kenia

    70,6

    Wyb. Kości Słoniowej

    37,9

    Malawi

    72,9

    Lesotho

    38,9

    Tanzania

    73,3

    Kamerun

    40,9

    Uganda

    73,5

    Namibia

    41,0

    Seszele

    73,6

    Botswana

    42,1

    Erytrea

    73,8

    Benin

    44,3

    Dżibuti

    74,0

    Mauretania

    50,3

    Mali

    74,9

    Sudan

    51,5

    Mozambik

    76,0

    Togo

    53,4

    Gambia

    76,0

    Ghana

    53,8

    Etiopia

    77,3

    Zimbabwe

    56,3

    Gwinea Bissau

    79,3

    Dem. Rep. Konga

    57,2

    Gwinea

    79,8

    Burundi

    89,2

    Niger

    82,9

    Rwanda

    89,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012

     

    Turystyka

    Ważną dziedziną gospodarki jest też turystyka. W 2005 roku kraj odwiedziło 421 tys. turystów zagranicznych, a wpływy do budżetu sięgnęły 43 mln dol.

     

    Wymiana handlowa

    W eksporcie Malawi dominują: tytoń, herbata, cukier, bawełna, kawa, drewno. Z zagranicy Malawi sprowadza natomiast żywność, produkty naftowe, środki transportu.

     

    W 2013 r. ( brak danych za 2014 r.) wymiana handlowa Malawi z zagranicą wyniosła 3,491 mld dol. Z tego import podliczono na 2,455 mld dol., a eksport na 1,036 mld dol. Bilans wymiany handlowej Malawi z zagranicą był ujemny i wyniósł minus 1,419 mld. dol. Głównymi ugrupowaniami regionalnymi, z którymi Malawi prowadziło wymianę handlową były: Wspólnota Rozwoju Afryki Południowej (SADC), Wspólny Rynek Wschodniej i Południowej Afryki (COMESA) oraz Unia Europejska.

     

    Główni partnerzy handlowi Malawi (udział proc. danego kraju w imporcie/eksporcie podany przy nazwie kraju):

    Import

    Eksport

    RPA

    21,7%

    Kanada

    11,6%

    Mozambik

    12,1%

    Niemcy

    9,5%

    Chiny

    9,3%

    RPA

    7,6%

    Indie

    7,8%

    USA

    6,4%

    Tanzania

    4,8%

    Rosja

    6,4%

     

    W 2013 roku eksport zdominowany był przez produkty rolne, a najważniejszym produktem eksportowym (choć zmniejszającym swoje dominujące znaczenie w eksporcie, ze względu na tendencję światową do ograniczenia palenia tytoniu) był tytoń. Malawi nie produkuje własnego paliwa i importuje wszystkie produkty paliwowe.

     

    Import

    Eksport

    Paliwa

    14,1%

    Tytoń

    34,0%

    Nawozy sztuczne

    12,2%

    Produkty rolne

    22,7%

    Produkty farmaceutyczne

    7,7%

    Drewno i meble z drewna

    0,7%

     

    Malawi w międzynarodowych organizacjach ekonomicznych

    Malawi jest członkiem następujących organizacji międzynarodowych: United Nations Organisation (ONZ), Southern African Development Community (SADC), World Bank, International Monetary Fund (IMF), Światowa Organizacja Handlu (WTO), ACP, British Commonwealth, Com-mon Market for Eastern and Southern Africa (COMESA), African Union, African Development Bank (AFDB), Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA), Światowa Organizacja Handlu (WHO), UNIDO, UNESCO, UNCTAD (Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju). Malawi korzysta z przywilejów Konwencji z Cotonou, dzięki czemu ma ułatwiony dostęp do rynku UE.

     

    Za sprawą General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) i Genera-lised Systems of Preferences ma również preferencyjne dostęp do rynków USA, Kanady, Australii i Japonii.

     

    Malawi - UE

    W lipcu 2014 roku Malawi, a także pięć innych krajów członków Południowoafrykańskiej Rady ds. Rozwoju SADC), podpisało z Unią Europejską Umowę o Partnerstwie Ekonomicznym (EPA). Zgodnie z informacjami Komisji Europejskiej w 2013 r. obroty towarowe Malawi z UE (brak danych dot. wymiany towarowej Malawi - UE za 2014 r.) wyniosły 539,78 mln dol., z czego eksport Malawi do krajów UE wyniósł 305,51 mln dol., a import Malawi z krajów UE 234,78 mln dol. W obrotach Malawi z UE w 2013 r. kraj ten zanotował nadwyżkę w wysokości 71,24 mln dol.

     

    Głównymi eksporterami z krajów UE do Malawi w ostatnich latach były: Niemcy, Wielka Brytania, Francja i Belgia. Natomiast najważniejszymi importerami spośród krajów członków UE w imporcie Malawi były: Belgia (w 2012 r. 3 miejsce wśród wszystkich krajów odbiorców towarów Malawi - udział Belgi 5 proc.), Niemcy, Holandia, Wielka Brytania i Portugalia. Natomiast w 2013 r. najważniejszymi wartościowo eksporterami wyrobów do Malawi spośród krajów UE były: Niemcy 9,5 proc. udziału w eksporcie Malawi za granice ogółem.

     

    Najważniejszymi pozycjami w europejskim imporcie krajów UE z Malawi w ostatnich latach były: tytoń, cukier i herbata, a w eksporcie UE do Malawi dominującą pozycję zajmowały samochody oraz produkty przemysłu chemicznego m. in. lekarstwa. Natomiast w 2013 r. najważniejszymi pozycjami w eksporcie Malawi do krajów UE były: produkty rolne 98,2 proc. wartości eksportu Malawi do UE ogółem, maszyny i urządzenia elektryczne 0,4 proc. oraz inny maszyny 0,4 proc.

     

    Natomiast w imporcie Malawi z UE dominowały: wyroby przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych 45 proc. wartości importu Malawi z krajów UE ogółem, maszyny i sprzęt do transportu 19,9 proc. oraz produkty rolne 9,4 proc. W imporcie Malawi z krajami UE najważniejszymi dostawcami były: Francja 21,3 proc. importu Malawi z EU ogółem, Portugalia 14,9 proc., Wielka Brytania 12,8 proc., Belgia 12,45 oraz Niemcy 10,95. Natomiast w eksporcie Malawi do UE najważniejszymi importerami były: Niemcy 32,2 proc., Polska 13,7 proc., Holandia 12,95 proc., Wielka Brytania 11,5 proc. oraz Hiszpania 10,2 proc.

     

    Polska - Malawi

    Umową regulującą stosunki handlowe UE - Malawi była do końca 2007 r. ACP-EU Partnership Agreement z dn. 23.06.2000 r. z Cotonou. W grudniu 2007 r. została podpisana nowa tymczasowa umowa IEPA.

     

    Zgodnie z informacjami polskiego Głównego Urzędu Statystycznego w 2014 r. obroty Polski z Malawi wyniosły 34,7 mln dol., po wzroście o 16,6 proc. w porównaniu z 2013 rokiem. Eksport Polski wyniósł 0,9 mln dol. (spadek o 38,9 proc.), a import 33,8 mln dol. (wzrost o 19,4 proc. w porównaniu do 2013 r.). Polska w obrotach towarowych z Malawi w 2014 r. uzyskała ujemne saldo w wysokości 33,0 mln dol.

     

    W zakresie najważniejszych grup towarowych w eksporcie Polski do Malawi GUS wymienia jedynie materiały i wyroby włókiennicze (0,7 mln dol.) oraz gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, ocet i tytoń, których wartość eksportu wyniosła 0,1 mln dol.

     

    Najważniejsze wartościowo grupy towarowe w imporcie Polski z Malawi to: gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol i ocet, tytoń (wartość 32 mln dol., wzrost w porównaniu do 2013 r. o 17,2 proc.) oraz produkty pochodzenia roślinnego (wartość 1,8 mln dol., wzrost o 74,3 proc.).

     

    W ostatnich latach główną pozycję w polskim imporcie z Malawi stanowił tytoń i herbata. W poprzednich latach w polskim eksporcie do Malawi dominowały natomiast materiały i wyroby włókiennicze.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Inwestycje

    W 2013 r. do Malawi napłynęły bezpośrednie inwestycje zagraniczne w wysokości 118,438 mln dol. Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych od roku 1970 do 2013 wyniosła 1,584 mld dol.

     

    Nie ma natomiast informacji na temat polsko-malawskich inwestycji.

     

    Dla biznesu

    Polskie firmy nie napotykają żadnych barier w eksporcie do Malawi. Mają pełnoprawny dostęp do tego rynku i takie same warunki, jak inne firmy z UE.

     

    Stało się to możliwe po wejściu Polski do Unii Europejskiej i objęciu umową ACP-EU, a obecnie EPA.

     

    Sprawy gospodarcze państwa leża w gestii Ministerstwa Ministerstwo Przemysłu, Handlu i Rozwoju Sektora Prywatnego. Pozostałymi resortami gospodarczymi są: Ministerstwo Rolnictwa, Ministerstwo Transportu i Robót Publicznych, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Energetyki i Górnictwa, Ministerstwo Edukacji, Nauki i Technologii, Ministerstwo Turystyki i Przyrody oraz Ministerstwo Irygacji i Zasobów Wodnych.

     

    W Malawi działa kilka niezależnych izb handlowych i przemysłowych, a najważniejszą z nich jest Izba Handlowo-Gospodarcza Malawi - Malawi Confederation of Chambers of Commerce and Industry (MCCCI).

     

    Sądownictwo

    Sądy krajowe zajmują się procesami gospodarczymi w oparciu o system prawny oparty na systemie brytyjskim. Zapisy konstytucji zapewniają niezależne sądownictwo, jednakże system ten jest nieefektywny z uwagi na brak właściwych archiwów, braki w obsadzie sędziowskiej i długi okres oczekiwania na rozpoczęcie spraw.

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012.

     

    Rynek pracy

    Rząd Malawi nie stosuje żadnych utrudnień w dostępie do rynku pracy. W celu przyciągnięcia inwestycji do kraju, zaaprobował on szereg ulg inwestycyjnych, podatkowych oraz dochodowych.

     

    Istnieją tez specjalne strefy proeksportowe – Export Processing Zones. Firmy w takich strefach korzystają ze zwolnień od podatku dochodowego, zwolnień celnych na import dóbr inwestycyjnych, zwolnień z podatku VAT i innych.

     

    Nieruchomości

    W Malawi nie ma żadnych ograniczeń w nabywaniu nieruchomości przez obcokrajowców.

     

    Zamówienia publiczne

    Zamówienia publiczne najczęściej podlegają procedurom przetargowym. W większości przetargi są otwarte i nie ma teoretycznie ograniczeń w składaniu ofert. Przy większych przetargach obowiązuje klauzula pre-kwalifikacji bądź też dopuszczane są tylko te firmy, które zostały już zarejestrowane i uznane przez organizatora przetargu.

     

    Zamówienia publiczne są ewaluowane przez Internal Procurement Committee.

     

    Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

    W Malawi wprowadzono wiele uregulowań prawnych chroniących własność intelektualną i prawa autorskie oraz własność przemysłową. Światowa Organizacja Handlu przyznała Malawi okres dostosowawczy na pełną implementacje zapisów Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS) do roku 2016.

     

    Zadaniem założonrj w 1992 roku The Copyright Society of Malawi (COSOMA) jest przestrzeganie praw autorskich zapisanych w ustawie Copyright Act z 1989 r., a Registrar General nadzoruje przestrzegania Patent and Trademarks Act.

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Historia

    Pierwszymi mieszkańcami terenów obecnego Malawi byli Buszmeni, którzy przybyli tu prawdopodobnie w I tysiącleciu p.n.e.

     

    Buszmenów na południe zepchnęły napływające od VII wieku n.e. ludy Bantu. Na terenach dzisiejszego Malawi osiedliły się rolnicze ludy Malawi – Niandża i Czewa. Pod koniec XV wieku pod wodzą Karongi powstała konfederacja plemion Malawi, która rozpadła się na początku XVIII wieku. W XVIII i XIX wieku istniały tu tylko luźne związki plemienne. Od XVII wieku zaczęły się kontakty z arabskimi sułtanatami wybrzeża Afryki Wschodniej. W pierwszej połowie XIX wieku na tereny Malawi przybyli z południa hodowcy bydła Ngoni, a z południa wschodu - rolnicy Yao.

     

    W XVIII–XIX wieku rozwijał się tu handel niewolnikami.

     

    Pierwszym Europejczykiem na obszarze obecnego Malawi był szkocki podróżnik i misjonarz David Livingstone, który w latach 1859–63 badał te ziemie. W roku 1876 szkoccy misjonarze założyli osadę pod nazwą Blantyre. Pod koniec XIX wieku swoje misje założyli też Holenderski Kościół Reformowany (z RPA) i Kościół katolicki.

     

    Terenami wokół jeziorem Niasa interesowali się Brytyjczycy, którzy w 1891 roku na obszarze obecnego Malawi utworzyli protektorat Niasa (od 1907 kolonia). Brytyjczycy rozwinęli uprawę zbóż pod nadzorem Europejczyków, ale wśród ludności afrykańskiej panował głód ziemi, a Niasa stała się źródłem taniej siły roboczej dla sąsiednich krajów. W trakcie kolonizacji toczyły się walki z tubylcami, wywłaszczanymi z ziemi na rzecz brytyjskich osadników. W 1915 roku wybuchło powstanie antybrytyjskie, zdławione przez metropolię. W roku 1944 powstała pierwsza organizacja polityczna w Niasie — Afrykański Narodowy Kongres Niasy (NANC).

     

    W latach 1953–63 Niasa znajdowała się w składzie Federacji Afryki Centralnej (Federacja Rodezji i Niasy), będąc źródłem taniej siły roboczej dla Rodezji Południowej. W 1959 roku niepokoje wewnętrzne stały się przyczyną represji władz i delegalizacji NANC, którego kontynuatorką stała się Partia Kongresu Malawi (MCP) z H.K. Bandą na czele. W 1963 roku, na żądanie MCP, Niasa uzyskała autonomię wewnętrzną (odtąd obowiązuje nazwa „Malawi”, nawiązująca do tradycji historyczną) i prawo do secesji z Federacji Rodezji i Niasy.

     

    Po rozwiązaniu Federacji, od 1964 roku Malawi stało się niepodległym państwem brytyjskim Wspólnoty Narodów i członkiem ONZ, a od 1966 roku - republiką. Prezydentem i szefem rządu został przywódca MCP — Banda (faktycznie były to rządy dyktatorskie Bandy, który w 1971 roku ogłosił się dożywotnim prezydentem, a także przywódcą jedynej legalnej partii — MCP, był również szefem rządu i kilku ministerstw).

     

    Malawi pod rządami Bandy nawiązało współpracę polityczną i gospodarczą z RPA (w 1967 roku jako pierwsze państwo afrykańskie nawiązało z RPA stosunki dyplomatyczne), Rodezją (obecnie Zimbabwe) i Portugalią. Represje wobec opozycji zmusiły przeciwników Bandy do opuszczenia kraju. Na emigracji powstały cztery ugrupowania opozycyjne, z których najważniejsza była lewicowa Liga Socjalistycznego Malawi (LESOMA). Banda zapewnił Malawi stabilizację polityczną i względnie korzystne warunki rozwoju gospodarcze. Malawi stało się drugim, po RPA, eksporterem żywności w Afryce, chociaż nadal było zaliczane do grupy najuboższych państw afrykańskich.

     

    Od 1989 roku Malawi zostało dotknięte skutkami wojny domowej w sąsiednim Mozambiku (ataki opozycyjnego RENAMO na szlaki transportowe i emigracja z Mozambiku — ok. 1 mln uchodźców).

     

    Pod naciskiem opinii światowej oraz wewnętrznej opozycji i groźby wstrzymania kredytów zachodnich Banda zgodził się na przeprowadzenie w 1993 roku referendum. W jego wyniku przyjęto poprawkę do konstytucji wprowadzającą system wielopartyjny.

     

    W wyborach parlamentarnych w 1994 roku zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny (UDF), cieszący się poparciem głównie na południu kraju, a jego przewodniczący - B. Muluzi - został prezydentem. Muluzi przyjął do UDF wielu polityków MCP, pozyskując w ten sposób poparcie dla swojej partii w centralnych rejonach kraju, stanowiących tradycyjnie bazę MCP. W wyborach parlamentarnych w 1999 roku ponownie zwyciężył UDF, a w prezydenckich — Muluzi. Chociaż partie opozycyjne zakwestionowały ich wyniki, obserwatorzy międzynarodowi uznali wybory za wolne i uczciwe.

     

    Po wyborach prezydenckich w 2004 roku dotychczasowego prez. B. Muluzi zastąpił Bingu wa Mutharika (UDF). Uczciwość tych wyborów była podważana zarówno przez opozycję, jak i obserwatorów. W jednocześnie przeprowadzonych wyborach parlamentarnych UDF nie uzyskała większości i została zmuszona do powołania wspólnie z partiami opozycyjnymi rządu jedności. W lutym 2005 roku Mutharika zrezygnował z członkostwa w UDF z powodu nieudzielenia mu poparcia w jego polityce antykorupcyjnej i utworzywszy wraz z grupą byłych członków tejże partii Postępową Partię Demokratyczną (DPP) stanął na jej czele.

     

    Więcej na: http://encyklopedia.pwn.pl.

     

    Źródła:

    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
    • Ministerstwo Gospodarki,
    • Wydawnictwo Naukowe PWN,
    • PAP,
    • Bank Światowy,
    • ONZ,
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy.