Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Namibii

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-16 09:16:55
    namibia, gospodarka, biznes, klimat

    Namibia ma najcenniejsze na świecie pola diamentowe oraz największą odkrywkową kopalnię rudy uranu, a jednocześnie jeden z największych na świecie parków narodowych.

    Źródło: PAP/EPA
     

    Informacje postawowe

    • ang. (the) Republic of Namibia
    • Stolica: Windhoek
    • Powierzchnia: 824 tys. 269 km kw.
    • Liczba ludności: 2,3 mln
    • Średnie zaludnienie: 2,2 osoby/km kw.
    • Waluta: dolar namibijski (NAD) = 100 centów

     

    Republika Namibii leży w południowo-zachodniej Afryce, nad Oceanem Atlantyckim. To kraj o jednym z najniższych na świecie wskaźniku średniego zaludnienia.

     

    Powierzchnia Namibii zajmuje 824 tys. 269 km kw. Państwo graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km), Zambią (233 km) oraz Zimbabwe. Kraj ma 1572 km wybrzeża.

     

    Do 1968 roku Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.

     

    Stolicą jest położone w centrum kraju Windhoek, w którym mieszka blisko 322,5 tys. ludzi. Inne ważne miasta to: Walvis Bay, Swakopmund, Luderitz (wszystkie położone na wybrzeżu) oraz Rundu i Keetmanshoop.

     

    Walutą jest dolar namibijski (NAD), ściśle powiązany ściśle z randem RPA. Członkostwo w Common Monetary Area powoduje, że stopy procentowe ustalane przez Bank of Namibia odzwierciedlają posunięcia South African Reserve Bank. Dolar namibijski jest walutą wymienialną.

     

    W kraju żyje 2,3 mln osób. Namibia jest krajem o bardzo niskim wskaźniku zaludnienia. Średnie zaludnienie wynosi zaledwie 2,2 osoby na km kw., co należy do najniższych w świecie.

     

     

    Aż 87,5 proc. obywateli Namibii jest pochodzenia afrykańskiego, 6 proc. europejskiego (w tym Afrykanerzy i Niemcy), 6,5 proc. to ludność etnicznie mieszana (tzw. kolorowi).

     

    Warunki życia

     

    Ponad 60 proc. ludności ma dostęp do prądu, a 92 proc. może korzystać z czystej wody.

     

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

     

     

     

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

     

     

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011.

     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012.

     

    Procent osób niedożywionych w Afryce w latach 1990-92 i 2011-2013

    Kraj

    1990-92

    2011-13

    Kraj

    1990-92

    2011-2013

    Algieria

    <5,0

    <5,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    13,3

    20,5

    Egipt

    <5,0

    <5,0

    Senegal

    22,0

    21,6

    Libia

    <5,0

    <5,0

    Angola

    63,2

    24,4

    Tunezja

    <5,0

    <5,0

    Burkina Faso

    22,9

    25,0

    Ghana

    44,4

    <5,0

    Botswana

    25,1

    25,7

    RPA

    <5,0

    <5,0

    Kenia

    34,8

    25,8

    Maroko

    6,7

    5,0

    Madagaskar

    24,4

    27,2

    Mauritius

    8,6

    5,4

    Rep. Środkowoafrykańska

    48,5

    28,2

    Gabon

    9,5

    5,6

    Liberia

    29,6

    28,6

    Benin

    22,4

    6,1

    Namibia

    36,2

    29,3

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    22,9

    7,2

    Czad

    60,1

    29,4

    Mali

    24,9

    7,3

    Sierra Leone

    42,5

    29,4

    Nigeria

    21,3

    7,3

    Rwanda

    52,3

    29,7

    Mauretania

    12,9

    7,8

    Uganda

    27,1

    30,1

    Seszele

    16,5

    8,3

    Zimbabwe

    43,6

    30,5

    Gwinea Bissau

    21,8

    10,1

    Kongo

    42,4

    33,0

    Kamerun

    38,3

    13,3

    Tanzania

    28,8

    33,0

    Niger

    35,5

    13,9

    Suazi

    15,8

    35,8

    Gwinea

    18,2

    15,2

    Mozambik

    57,8

    36,8

    Togo

    34,8

    15,5

    Etiopia

    -

    37,1

    Lesotho

    17,0

    15,7

    Sudan

    41,9

    38,9

    Gambia

    18,2

    16,0

    Zambia

    33,8

    43,1

    Malawi

    45,2

    20,0

    Erytrea

    -

    61,3

    Dżibuti

    70,2

    20,5

    Burundi

    44,4

    67,3

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/.

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    *według siły nabywczej w 2005.

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011.

     

    Religia

    Namibia jest państwem wielowyznaniowym, ze zdecydowaną przewagą wyznań chrześcijańskich: luteranie (51,2 proc.), katolicy (19,8 proc.), kalwiniści (6,1 proc.), anglikanie (5 proc.), oraz animiści.

     

    Namibia jest państwem wielo-wyznaniowym ze zdecydowana przewagą wyznań chrześcijańskich: Luteranie (51,2 proc.), Katolicy (19,8 proc.), Kalwiniści (6,1 proc.), Anglikanie (5 proc.), Animiści.

     

    Język

    Językiem urzędowym jest angielski, głównie stosowany przez środowisko rządowe i biznesowe. Angielskim jako ojczystym językiem posługuje się 1-2 proc. ludności, a mówi nim biegle tylko ok. 15 proc. Namibijczyków, choć od czasu uzyskania niepodległości jest on głównym językiem w szkołach.

     

    Występują cztery główne języki etniczne: Oshivambo (50 proc. populacji), Nama-Damara (12 proc.), Herero ( 9 proc.) i Rukavango (9 proc.). Językiem Afrikaans posługuje się 10 proc. populacji, włączając ludność kolorową i Afrykanerów, którzy stanowią dwie trzecie z 85 tys. białych Namibijczyków. Niemieckim posługuje się ok. 3 proc. populacji.

     

    Ustrój i władza

    Namibia jest republiką. Zgodnie z konstytucją z 1990 r. głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. Prezydent powołuje rząd z premierem na czele spośród członków niższej izby parlamentu – Zgromadzenia Narodowego.

     

    Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu. W izbie wyższej – Radzie Narodowej zasiada 26 członków, po dwóch z każdego regionu, wybieranych przez Rady Regionalne spośród swoich członków na 6-letnią kadencję.

     

    Izba niższa – Zgromadzenie Narodowe – liczy 90 członków, wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Prezydent może delegować dodatkowo maksymalnie sześciu przedstawicieli do Zgromadzenia Narodowego, jednak mają oni jedynie status obserwatorów z głosem doradczym.

     

    Władza wykonawcza należy do rządu, powoływanego przez prezydenta. Na czele rządu stoi premier.

     

    Namibia w międzynarodowych organizacjach

    • World Trade Organisa-tion (WTO) - Światowej Organizacji Handlu,
    • Southern African Customs Union (SACU) - Unii Celnej - na region Afryki Południowej,
    • Southern African Development Community (SADC) - Wspólnoty Rozwoju Afryki Południowej,
    • World Bank - Banku Światowego,
    • International Monetary Fund - Międzynarodo-wy Fundusz Walutowy,
    • African Union (AU) – Unii Afrykańskiej,
    • United Nations Organisation (UN) - Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ),
    • British Commonwealth of Nations - Brytyjskiej Wspólnoty Narodów,
    • Międzynarodowej Organizacji Pracy.

     

    Różnice kulturowe

    W tym kraju homoseksualizm jest nielegalny. Za kontakty seksualne między osobami tej samej płci można trafić do więzienia.

     

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani np. w Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    Co warto wiedzieć

    W Namibii zagrożenie przestępczością jest stosunkowo duże, ale znacznie mniejsze niż w RPA. Zdarzają się napady rabunkowe na drogach i kradzieże.

     

    W stolicy i większych miastach działają wypożyczalnie samochodów, w tym z napędem na cztery koła, bardzo przydatnych w Namibii na drogach szutrowych.

     

    Doba hotelowa kosztuje 100-300 dol., a miejsca noclegowe o niższym standardzie - ok. 60 dol. Jest dużo kempingów – zarówno prywatnych, jak i państwowych.

     

    Jeżeli osoba małoletnia podróżuje w towarzystwie innych opiekunów (opiekuna) niż rodzice, to na przejściu granicznym musi pokazać dokument ze zgodą rodziców (letter of authorisation). Dokument ten powinien zawierać dane dziecka oraz opiekuna wraz z danymi dotyczącymi paszportów, jakimi się posługują. Podpisy rodziców powinny być urzędowo poświadczone. Dodatkowo do dokumentu można załączyć kopie dokumentów tożsamości rodziców.

     

    Wizy

    Obywatele polscy udający się do Namibii muszą mieć wizę pobytową w paszporcie. Obowiązek wizowy na zasadzie wzajemności dotyczy posiadaczy wszystkich rodzajów paszportów.

     

    O wizę można się ubiegać w ambasadach Namibii (w Londynie, w Moskwie, lub w Berlinie). Ważność paszportu musi być o sześć miesięcy dłuższa, niż termin ważności wizy. Przekraczając granicę w porcie lotniczym, trzeba mieć bilet powrotny. Na przejściach granicznych wizy nie są wydawane. W Namibii nie ma polskiej placówki dyplomatycznej. Najbliższe, właściwe terytorialnie polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne to Ambasada RP w Pretorii (RPA).

     

    Zdrowie

    Występują zagrożenia epidemiologiczne AIDS, malarią (w północnej części kraju), zdarzają się lokalne ogniska występowania cholery. Służba zdrowia jest stosunkowo dobrze rozwinięta, głównie w stolicy kraju. Istnieje sprawna sieć pogotowia lotniczego np. SOS Intrernational, Medrescue.

     

    Koszty opieki medycznej są porównywalne z kosztami w RPA, ale dostęp do niej, zwłaszcza w głębi kraju, jest znacznie trudniejszy.

     

    Od podróżnych przybywających do Namibii z krajów o wysokim stopniu rozprzestrzenia się wirusa żółtej febry wymagane jest okazanie w punkcie granicznym potwierdzenia odbycia szczepienia przeciwko żółtej febrze.

     

    Podróże po kraju

    W regionach eksploatacji złóż diamentów, głównie na wybrzeżu atlantyckim, obowiązują ograniczenia w podróżowaniu. Ochroną objęte są wydmy na Wybrzeżu Szkieletowym.

     

    Transport

    Namibia posiada 42 tys. km dróg, w tym 5477 km betonowych. Autostrady Trans-Kalahari i Trans-Caprivi łączą Namibię ze wschodnimi sąsiadami.

     

    Kolej jest głównym środkiem transportu towarów masowych, przesyłek i kontenerów w Namibii. Sieć kolejowa to ponad 2382 km torów, które łączą stolicę Windhoek z Walvis Bay na zachodzie, Gobabis na wschodzie i Tsumeb i Grootfontein na północy.

     

    Namibia ma też dwa porty morskie: Port Luderitz, obsługujący południową część kraju z 300 tys. ton ładunków rocznie, i port Walvis Bay, z 2,5 mln ton ładunków rocznie.

     

    Kraj ma bezpośrednie połączenia lotnicze z głównymi miastami państw położonych na południu Afryki, łącznie z RPA, Angolą, Botswaną, Zambią i Zimbabwe. Międzynarodowe lotnisko Hosea Kutako położone jest w odległości 48 km od miasta Windhoek. Międzynarodowe loty odbywają się też z lotniska Walvis Bay. Namibia posiada wiele prywatnych lotnisk i pasów startowych rozsianych po całym kraju.

     

    Infrastruktura kraju jest względnie dobrze rozwinięta, ale znaczne tereny kraju o bardzo niskiej gęstości zaludnienia nie wymagają rozległej rozbudowy infrastruktury. Bardzo dobrze rozwinięte są sieci telefonii ruchomej; gęstość wynosi ponad 110 proc. Zdecydowanie słabiej rozwinięta jest gęstość telefonii stacjonarnej – 8 proc. Około 14 proc. mieszkańców kraju korzysta z usług internetowych.

     

    Dla kierowców

    Zasadniczo wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy. Polskie prawo jazdy jest uznawane, ale pod warunkiem posiadania poświadczonego tłumaczenia dokumentu na język angielski. Na granicy należy wykupić road permit. Obowiązuje ruch lewostronny.

     

    Sieć dróg jest stosunkowo dobrze rozwinięta, są one tez dobrze oznakowane. Podczas podróży po drogach szutrowych zdarza się jednak wiele wypadków, a w czasie pory deszczowej niektóre drogi lokalne są nieprzejezdne.

    Podróże nocą nie są zalecane m.in. z uwagi na ryzyko zderzeń ze zwierzętami.

     

    Święta

    • 1 stycznia - Nowy Rok,
    • 21 marca - Święto Niepodległości,
    • 1 maja - Święto Pracy,
    • 4 maja - Święto Castingi,
    • 25 maja - Dzień Afryki,
    • 26 sierpnia - Dzień Bohaterów,
    • 10 grudnia - Dzień Praw Człowieka,
    • 25 grudnia - Boże Narodzenie,
    • 26 grudnia - Dzień Rodziny.

     

    Święta ruchome

    • Wielki Piątek,
    • Poniedziałek Wielkanocny,
    • Wniebowstąpienie.

     

    Kontakty

    Administracja gospodarcza

    Ministry of Trade and Industry

    Block B, Brendan Simbwaye Square, Goethe Street

    Private Bag 13340

    Windhoek

    Namibia

    Tel: +264-61-283-7111

    Fax: +264-61-220227

    www: www.mti.gov.na

     

    Directorate of International Trade

    Tel: +264-61-283-7331

    Fax: +264-61-253865

    E-mail: tic@mti.gov.na

     

    Oficjalna strona Rządu Namibii

    The Government of Namibia

     

    Samorządy gospodarcze

    Izba Handlowa Namibii

    The Namibian Chamber of Commerce

     

    Oficjalna prasa ekonomiczna

     

    Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

     

    Warunki geograficzne, klimat

    W Namibii znajduje się jeden z największych na świecie Park Narodowy Etosha oraz drugi co do wielkości kanion na świecie – Fish River Canyon.

     

    Większość kraju zajmuje rozległy płaskowyż, położony na wysokości 700-1500 m n.p.m. Najwyższym punktem Namibii jest Brandberg (2606 m n.p.m.). Płaskowyż opada na zachodzie stromym progiem ku wąskiej nadbrzeżnej nizinie z pustynią Namib. Na południu płaskowyż ogranicza dolina rzeki Oranje, a od wschodu kotlina Kalahari.

     

     

    Naturalną roślinność kraju stanowią trawy i zarośla odporne na susze, a na północy Namibii - sawanna lesista.

     

     

    Namibia ma mało rzek - jedynie rzeki graniczne: Oranje na południu, Kunene na północy oraz Okawango i Zambezi w północno-wschodniej części kraju, gdzie Namibia wcina się wąskim pasem zwanym Caprivi strip między terytoria Angoli, Zambii i Botswany.

     

    Żyje tu wiele gatunków zwierząt, m.in.: pawiany, antylopy kudu, słonie, żyrafy, zebry, lwy, gepardy i flamingi.

     

     

    Nambia posiada klimat zwrotnikowy gorący, suchy. W stolicy kraju średnia temperatura powietrza i opady wynoszą: w styczniu 23,3°C i 81 mm, w lipcu 12,9°C i 0 mm.

     

    Sezonowe opady koncentrują się w północnej części kraju. Na wybrzeżu, gdzie zaznacza się wpływ chłodnego morskiego Prądu Benguelskiego, opady nie przekraczają 50 mm.

     

    W głębi lądu, we wschodniej części kraju, opady dochodzą do 500 mm.

     

    Gospodarka

    Namibia ma najcenniejsze na świecie pola diamentowe oraz największą odkrywkową kopalnię rudy uranu. Bogactwa te są największym źródłem dochodów z eksportu.

     

    Najbardziej wartościowe kopaliny wydobywane w Namibii – oprócz diamentów i uranu - to miedź, cynk, ołów, złoto, kadm, srebro i fluor. Najcenniejsze w skali światowej pola diamentowe znajdują się na północ od Oranjemund, a kopalnia uranu - w pobliżu Swakopmund.

     

    Namibia jest jednym z największych światowych producentów rudy uranowej (5. miejsce pod względem wielkości wydobycia) i cynku.

     

    Namibia importuje prawie 80 proc. zużywanej mocy energetycznej.

     

    Problemem gospodarczym Namibii jest rosnący deficyt budżetowy. Jest on wynikiem bardzo intensywnej akcji na rzecz walki z konsekwencjami światowego kryzysu światowego oraz słabnących wpływów m.in. z eksportu produktów rolniczych. W 2011 r. ze względu na polepszającą się kondycje światowej gospodarki, a co za tym idzie zwiększenie zapotrzebowania na surowce naturalne, gospodarka nabrała impetu.

     

    Namibia stara się zdywersyfikować gospodarkę kraju przez przetwórstwo surowców naturalnych. Ma to również pomóc w redukcji stopy bezrobocia i nierównej dystrybucji dochodów pomiędzy grupami społecznymi.

     

    Główne sektory

    Do sektorów gospodarczych o największym udziale w PKB Namibii w 2014 r. należały:

    • usługi finansowe i biznesowe - 15 proc.
    • handel, hotele i restauracje - 13,6 proc.
    • produkcja przemysłowa - 10,3 proc.
    • górnictwo - 11,3 proc.
    • sektor rządowy - 10,1 proc.
    • rolnictwo - około 9 proc.

     

    Górnictwo

    Ważnym sektorem gospodarki Namibii jest górnictwo. Diamenty i uran są największym źródłem dochodów z eksportu. Ważną pozycję zajmuje również eksport złota, miedzi i cynku.

     

    Duże znaczenie sektora górniczego w gospodarce Namibii znaczenie uzależnia efekty gospodarcze kraju od koniunktury na surowce i minerały na rynkach światowych. Wydobycie diamentów ze złóż morskich corocznie ulega zwiększeniu w porównaniu z wydobyciem ze złóż lądowych. Wraz ze zwiększeniem zapotrzebowania na rynkach światowych, wznowiono pełno cyklowe wydobycie diamentów z morskich pól diamentowych.

     

    Drugą najistotniejszą kopaliną w Namibii jest uran. Wydobycie tego surowca odbywa się głównie w kopalni Rössing Uranium, która jest największą odkrywkowa kopalnią rudy uranu na świecie. Szacuje się, że w ciągu kolejnych lat wydobycie będzie spadać o 12 proc. rocznie, do poziomu 4,5 tys. ton w 2015 roku. Zmniejszenie wydobycia rudy uranu jest zapewne związane ze spadkiem popytu, związanego z katastrofą w Fukushimie i ograniczeniem przez niektóre kraje produkcji energii atomowej.

     

    Rolnictwo

    Inna ważną gałęzią gospodarki Namibii jest rolnictwo. Według szacunków 70 proc. ludności w bezpośredni lub pośredni sposób jest powiązane z tym sektorem gospodarki. Farmy komercyjne zajmują ok. 36 mln hektarów.

     

    Blisko połowa ludności Namibii produkuje przede wszystkim na własne potrzeby, choć grunty orne pokrywają jedynie niecały procent kraju. Około 4 tysięcy farmerów komercyjnych (głównie białych) wytwarza około 9 proc. PKB kraju. Główne produkty eksportowe sektora rolno-spożywczego stanowią ryby i ich przetwory.

     

    Ważną gałęzią sektora rolniczego jest rybołówstwo i przetwórstwo ryb. Namibia jest jednym z 10 największych producentów ryb na świecie i może śmiało konkurować z takim potęgami jak Hiszpania, Kanada czy Norwegia.

     

     

    Udział ludności rolniczej w ogólnej liczbie ludności w 2010 roku w Afryce – w procentach

    Libia

    3,0

    Burkina Faso

    92,1

    Mauritius

    8,0

    Sierra Leone

    60,0

    RPA

    9,8

    Liberia

    62,0

    Rep. Zielonego Przylądka

    16,9

    Rep. Środkowoafrykańska

    63,2

    Tunezja

    20,6

    Zambia

    63,2

    Algieria

    20,9

    Gwinea Równikowa

    64,3

    Nigeria

    24,9

    Somalia

    65,6

    Gabon

    25,7

    Czad

    65,7

    Maroko

    25,9

    Angola

    69,2

    Egipt

    27,9

    Madagaskar

    70,1

    Suazi

    28,8

    Senegal

    70,2

    Kongo

    31,9

    Kenia

    70,6

    Wyb. Kości Słoniowej

    37,9

    Malawi

    72,9

    Lesotho

    38,9

    Tanzania

    73,3

    Kamerun

    40,9

    Uganda

    73,5

    Namibia

    41,0

    Seszele

    73,6

    Botswana

    42,1

    Erytrea

    73,8

    Benin

    44,3

    Dżibuti

    74,0

    Mauretania

    50,3

    Mali

    74,9

    Sudan

    51,5

    Mozambik

    76,0

    Togo

    53,4

    Gambia

    76,0

    Ghana

    53,8

    Etiopia

    77,3

    Zimbabwe

    56,3

    Gwinea Bissau

    79,3

    Dem. Rep. Konga

    57,2

    Gwinea

    79,8

    Burundi

    89,2

    Niger

    82,9

    Rwanda

    89,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012.

     

    Makroekonomia

    Zgodnie z informacjami Urzędu Statystycznego Namibii w 2014 r. wzrost PKB w tym kraju wyniósł 11,982 mld dol. (w 2013 r. 12,6 miliardów dol.), a PKB na osobę w 2013 r. wyniósł 5462 dol.

     

    W 2014 r. wzrost PKB wyniósł 4,3 proc., czyli tyle samo, co rok wcześniej. W latach 2010-2013 r. gospodarka rozwijała się w tempie około 5,6 proc.

     

     

    Od 2010 roku inflacja waha się w granicach od 4,9 proc. do 6,7 proc. rocznie. W 2014 r. wyniosła 5,4 proc., a w 2013 r. 5,6 proc.

     

    W 2014 r. dług publiczny stanowił 23,7 proc. PKB, a deficyt budżetowy 4,2 proc. PKB. Oficjalna stopa bezrobocia wyniosła 16,95 proc., a rok wcześniej 16,7 proc. W północnych rejonach kraju o największym zaludnieniu bez pracy jest nawet 65 proc. ludzi. Średnia nominalna miesięczna płaca brutto w 2014 r. wyniosła 1890 dol.

     

    Wymiana handlowa

    Najważniejszym partnerem handlowym Namibii jest RPA, drugie i trzecie miejsce zajmują Szwajcaria i Botswana.

     

    Zgodnie z danymi Banku Światowego za 2013 r. (brak danych dotyczących handlu zagranicznego Namibii za 2014 r.) w 2013 r. wymiana handlowa Namibii z zagranicą wyniosła 13,547 mld dol. Import podliczono na 8,007 mld dol., a eksport na 5,540 dol. mld. Bilans wymiany handlowej był ujemny i wyniósł 2,467 mld dol.

     

    Główni partnerzy handlowi Namibii (udział procentowy w imporcie/eksporcie Namibii ogółem podany przy nazwie partnera):

    Import

    Eksport

    Razem

    RPA

    62,0%

    RPA

    22,0%

    RPA

    43,8%

    Szwajcaria

    6,0%

    Botswana

    15,0%

    Szwajcaria

    7,8%

    Wyspy

    4,0%

    Szwajcaria

    10,0%

    Botswana

    7,0%

    Chiny

    3,7%

    Angola

    8,0%

    Angola

    4,0%

     

     

    Chiny

    3,7%

    Chiny

    3,5%

    Dane za rok 2013

     

    Eksport surowców i minerałów nie paliwowych odgrywa bardzo ważną rolę w wymianie handlowej Namibii.

     

    Główne produkty importowane do Botswany i eksportowane przez Botswanę w roku 2013:

    Import

    Eksport

    Paliwo

    9,5%

    Diamenty

    21,1%

    Pojazdy zmotoryzowane

    8,4%

    Ryby i produkty rybne

    10,5%

    Ruda miedzi i koncentraty

    6,3%

    Ruda uranu / toru i koncentraty

    10,1%

    Diamenty

    5,4%

    Pojazdy lekkie

    9,7%

    Pojazdy lekkie

    4,4%

    Cyna

    4,3%

    Produkty farmaceutyczne

    1,5%

    Ruda miedzi i koncentraty

    3,4%

     

    Największymi eksporterami z krajów Unii Europejskiej do Namibii w ostatnich latach były: Niemcy, Holandia, Belgia, a największymi importerami z Namibii: Włochy, Wielka Brytania, Hiszpania.

     

    Zgodnie z informacjami Komisji Europejskiej wartość eksportu Namibii do UE w 2013 r. (brak danych dotyczących obrotów towarowych Namibii z UE za 2014 r.) wyniosła 1,290 mld dol., a wartość importu Namibii z UE 1,031 mld dol.

     

    Namibia eksportuje do UE

    • metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych – 33 proc.
    • zwierzęta i produkty zwierzęce – 31 proc.
    • wyroby przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych - 10,9 proc.

    W ostatnich latach istotnymi pozycjami w eksporcie Namibii do UE były również: cynk, diamenty, filety rybne.

    Import Namibii z UE

    • sprzęt transportowy - 34,5 proc.
    • produkty mineralne - 30,75
    • maszyny i urządzenia – 17,8 proc.

    Istotne znaczenie miały również: rudy miedzi i jej koncentraty oraz instrumenty lekarskie.

     

    Polska - Namibia

    Handel pomiędzy Polską i Namibią jest ilościowo nieznaczący i zmienny w zakresie wielkości obrotów oraz asortymentu. Nadal brak jest stałych kontaktów między firmami polskimi i namibijskimi.

     

    Obroty handlowe pomiędzy Polską a Namibią w 2014 r. wyniosły 5,4 mln dol., po spadku o 10,8 proc. w porównaniu z 2013 rokiem. Eksport Polski do Namibii wyniósł 2,9 mln dol. (wzrost o 90,5 proc.), a import 2,5 mln dol. (spadek o 45,1 proc.). W wymianie towarowej z Namibią Polska w 2014 r. uzyskała dodatnie saldo handlowe w wysokości 0,4 mln dol.

     

    Polska eksportowała do Namibii w 2014 r.:

    • wyroby różne, wartość 1,3 mln dol.
    • wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetne - 0,7 mln dol., spadek w stosunku do 2013 r. o 22,6 proc.
    • urządzenia mechaniczne i elementy do odtwarzania i rejestracji dźwięku - 0,7 mln dol., wzrost o 217,3 proc.

    Najważniejszą grupą towarową w imporcie Polski z Namibii w 2014 r. były produkty pochodzenia roślinnego, a ich wartość wyliczono na 1,9 mln dol. Oznaczało to wzrost o 1,5 proc. w porównaniu do 2013 r.

     

    Gospodarcze umowy dwustronne

    Umową regulującą stosunki handlowe UE - Namibia (tym samym RP-Namibia) była do końca 2007 r. ACP-EU Partnership Agreement” z 23.06.2000 r. z Cotonou. W grudniu 2007 r. została podpisana nowa tymczasowa umowa IEPA. W dniu15.07.214 r. Unia Europejska podpisała z 6 krajami należącymi do Południowoafrykańskiej Rady ds. Współpracy (SADC) „Umowę o Partnerstwie Gospodarczym” (EPA). Jednym z sześciu krajów, który podpisał powyższą umowę była Namibia (łącznie SADC liczy 15 krajów).

     

    Inwestycje

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) stanowią średnio ponad 6 proc. PKB rocznie. Zgodnie za danymi Banku Światowego w 2013 r. do Namibii napłynęło około 904 mln dol., co stanowiło około 5,6 proc. PKB. Łącznie w latach 1996-2013 r. BIZ podliczono na 7,660 mld dol.

     

    Najwięcej pieniędzy trafiło do sektora rolnego (głównie rybołówstwa) oraz do górnictwa, głównie wydobycia uranu oraz diamentów.

     

    Sektor energii odnawialnej, rolno-spożywczy, budownictwo cywilne, wydobycie surowców oraz turystyka to obszary gospodarki Namibii, które przyciągają największe zainteresowanie portugalskich przedsiębiorstw.

    Nie ma natomiast informacji na temat inwestycji wzajemnych pomiędzy Polska a Namibią.

     

    Dla biznesu

    Polskie firmy nie napotykają żadnych barier w eksporcie do Namibii. Mają taki sam dostęp do tego rynku, jak inne firmy z UE. Jest to możliwe dzięki wejściu Polski do Unii Europejskiej i objęciu umową ACP-EU, a obecnie EPA.

     

    Sprawy gospodarcze państwa należą do kompetencji Ministerstwa Handlu i Przemysłu. Pozostałymi ważniejszymi resortami gospodarczymi są: Ministerstwo Rolnictwa, Zasobów Wodnych i Leśnictwa, Ministerstwo Środowiska i Turystyki, Ministerstwo Górnictwa i Energetyki, Ministerstwo Finansów oraz Ministerstwo Budownictwa i Transportu. W Namibii działa kilka niezależnych izb handlowych i przemysłowych a najważniejszą z nich jest Namibijska Izba Handlowa.

     

    Sądownictwo

    Sądy krajowe zajmują się procesami gospodarczymi w oparciu o prawo pracy, prawo gospodarcze oraz ustawę o przedsiębiorstwach. Sprawy takie prowadzone są przez wyspecjalizowane kancelarie adwokackie. System prawny jest oparty na prawie brytyjskim.

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012.

     

    Rynek pracy

    Możliwości zatrudnienia w Namibii są ograniczone z powodu ogromnej rezerwy niewykwalifikowanych i średnio-wykwalifikowanych pracowników. Dlatego pozwolenia na pracę nie są zwykle wydawane osobom wykonującym zajęcia, na które jest już dostateczna ilość pracowników lokalnych.

     

    Pracodawcy, którzy chcą sprowadzić pracowników z zagranicy, muszą wykazać Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Imigracji (Departament of Home Affairs & Immigration), że nie są w stanie pozyskać potrzebnego personelu na lokalnym rynku pracy.

     

    Miejscowe władze popierają wnioski o rozpoczęcie działalności gospodarczej w Namibii przyczyniające się do: sprowadzania kapitału z zagranicy do Namibii, rozpoczęcia produkcji towarów na eksport lub tworzenia miejsc pracy dla obywateli tego kraju. Procedura uzyskiwania pozwolenia na pracę jest długotrwała, ale jasno określona.

     

     

    Nieruchomości

    W Namibii nie ma żadnych ograniczeń w nabywaniu nieruchomości przez obcokrajowców. Jedynym ograniczeniem jest zakup ziemi przez cudzoziemców.

     

    W celu przyciągnięcia inwestycji do Namibii rząd tego kraju stosuje również ułatwienia do zagranicznych inwestorów. Środki ze sprzedaży nieruchomości mogą być transferowane wraz z zyskiem z odsprzedaży nieruchomości.

     

    Zamówienia publiczne

    Zamówienia publiczne podlegają procedurom przetargowym. Przetargi są otwarte i nie ma ograniczeń w składaniu ofert. Nad prawidłowością przebiegu procedur przetargowych czuwa Komisja Przetargowa Namibii. Przy większych przetargach obowiązuje klauzula pre-kwalifikacji bądź też dopuszczane są tylko te firmy, które zostały już zarejestrowane i uznane przez organizatora przetargu. Firmy zagraniczne chcące wziąć udział samodzielnie w przetargu muszą być zarejestrowane w Namibii. Można też skorzystać z usługi miejscowej firmy, która wystąpi oficjalnie jako oferent.

     

    Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

    W Namibii istnieje szereg uregulowań prawnych chroniących własność intelektualną i prawa autorskie oraz własność przemysłową. Są one zgodne z zapisami WTO Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS). Namibia ratyfikowała Konwencję Paryską, Traktat Współpracy Patentowej, Porozumienie i Protokół Madrycki oraz Haski. Namibia należy do African Industrial Property Organization (ARIPO).

     

    Cło

    Cudzoziemcy opuszczający Namibię mogą wywieźć w ciągu 12 miesięcy od dnia wjazdu jedynie taką ilość dewiz, jaką zadeklarowali przy wjeździe.

     

    Posiadanie i przywożenie narkotyków jest karalne. Istnieje zakaz wwozu broni bez zezwolenia oraz ograniczenia we wwozie innych towarów (perfumy, papierosy, alkohol).

     

    Źródło: PAP/EPA

     

    Historia

    Kraj był pierwotnie zamieszkany przez Buszmenów, którzy przybyli tu prawdopodobnie w I tysiącleciu p.n.e. Pod koniec XV wieku rozpoczęła się penetracja wybrzeży Namibii przez Europejczyków.

     

    W I tysiącleciu n.e. na terenie obecnej Namibii osiedlił się pokrewny Buszmenom lud Sana, a następnie koczowniczy pasterze, Hotentoci, którzy opanowali północne i północno-wschodnie rejony kraju. Zepchnęli oni Buszmenów na tereny wschodniej i centralnej. Mniej liczni Sana ulegli prawie całkowitemu wyniszczeniu. Hotentoci wyszli też zwycięsko z walk z przybyłym później ludem myśliwych i pasterzy Damara, o nieustalonym pochodzeniu.

     

    Od drugiej połowy XVII wieku na tereny te napływały falami ludy Bantu (Ovambo, Herero i inne), także zajmujące się hodowlą bydła, zmuszając Hotentotów do opuszczenia zajmowanych obszarów. W starciach z ludami Bantu szczepy hotentockie poniosły znaczne straty. Najmniej ucierpiał lud Nama, który schronił się na południu kraju. Plemiona Bantu walczyły również między sobą. Na początku XIX wieku imigrował tu z terenu obecnej RPA hotentocki lud Orlam, władający bronią palną. W latach 60. XIX wieku rozpoczęły się krwawe wojny plemienne.

     

    Pod koniec XV wieku rozpoczęła się penetracja wybrzeży Namibii przez Europejczyków. Początkowo przybywali tu Portugalczycy, a później Holendrzy. W latach 60. i 70. XVIII wieku ekspedycje holenderskie, podejmowane na zlecenie Kompanii Wschodnioindyjskiej, torowały drogę myśliwym, kupcom i poszukiwaczom złota z Kolonii Przylądkowej. Pod koniec XVIII wieku Holendrzy opanowali Zatokę Wielorybią i wyspę Halifax, które wkrótce zostały im odebrane przez Brytyjczyków. W pierwszych 10-leciach XIX wieku Brytyjczycy zakładali stacje misyjne w południowej Namibii, ale nie byli zainteresowani osiągnięciem silnej pozycji w tym rejonie.

     

    Od lat 40. XIX wieku kraj penetrowali Niemcy - kupcy i towarzystwa misyjne. W drugiej połowie XIX wieku Wielka Brytania przystąpiła do rywalizacji z Niemcami, a w 1878 roku dokonała aneksji miasta i portu Walvis Bay. W roku 1883 kupiec niemiecki A.E. Lüderitz zawarł pierwsze układy z tubylcami. W roku 1884 Niemieckie Towarzystwo Kolonizacyjne ustanowiło niemiecki protektorat nad południową częścią kraju (układ z Nama), a rok później - nad północną (układ z Herero).

     

    W 1886 roku ustalono granice Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej, z portugalską Angolą, a w 1890 roku - z brytyjską Kolonią Przylądkową. Napływ niemieckich osadników (pierwsi farmerzy w 1892 r.) i bezwzględne metody niemieckie administracji wywoływały opór ludności tubylczej (powstania Hotentotów Bondelswarts, Herero i Nama 1894, 1896, 1897, 1904–07). Bunty były krwawo tłumione - np. liczba ludności Herero zmniejszyła się o ok. 75 proc.

    W 1907 roku do Namibii sprowadzono owce karakułowe, a w 1908 roku odkryto złoża diamentów, co spowodowało napływ Europejczyków. W okresie I wojny światowej (1915) nastąpiła okupacja kraju przez wojska Związku Południowej Afryki (ZPA), będącego w stanie wojny z Niemcami. Od 1920 roku kraj stanowił mandat Ligi Narodów powierzony ZPA, od 1945 — terytorium powiernicze ONZ pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia. Z początku terytorium to traktowano jak kolonię, a w 1926 roku powołano zgromadzenie ustawodawcze z ograniczonymi uprawnieniami.

     

    W 1949 roku ZPA faktycznie anektował Afrykę Południowo-Zachodnią i rozciągnął nań ustawodawstwo apartheidu. W 1957 roku powstała pierwsza afrykańska organizacja - Kongres Ludu Ovambo, w 1960 roku przekształcony w Organizację Ludu Afryki Południowo-Zachodniej (SWAPO) z S. Nujomą na czele. W 1966 roku rozpoczęła ona walkę zbrojną o wyzwolenie Namibii.

     

    W 1966 roku ONZ odebrała RPA mandat i ustanowiła urząd Komisarza ONZ do spraw Afryki Południowo-Zachodniej. W roku 1968 wprowadzono nazwę Namibia. Od roku 1968 władze RPA realizowały politykę tzw. bantustanizacji kraju - utworzono 10 autonomicznych jednostek plemiennych (na wzór bantustanów w RPA).

     

    W roku 1973 ONZ i OJA uznały SWAPO za jedynego przedstawiciela ludności Namibii, a w 1975 roku RPA zapoczątkowała politykę porozumienia z afrykańską arystokracją plemienną i umiarkowanymi działaczami, dążąc do zachowania kontroli nad bogactwami naturalnymi kraju i zapewnienia decydującego wpływu białej mniejszości osadniczej na życie polityczne.

     

    W 1977 roku doprowadziła do konferencji konstytucyjnej w Turnhalle bez udziału SWAPO i do założenia Demokratycznego Sojuszu Turnhalle (DTA), centroprawicowej koalicji występującej przeciw SWAPO. Mimo rezolucji ONZ z 1978 roku, żądającej wycofania wojsk RPA z Namibii i przeprowadzenia pod kontrolą wojsk ONZ wyborów powszechnych z udziałem SWAPO, w grudniu 1978 roku RPA zorganizowała wybory powszechne pod własnym nadzorem. Wybory te - zbojkotowane przez SWAPO, nie uznane przez ONZ — wyłoniły pierwsze wielorasowe Zgromadzenie Narodowe, w którym większość mandatów zdobył DTA.

     

    W 1980 roku została powołana Rada Ministrów z D. Mudge na czele (przywódca DTA). Od 1976 roku działała tzw. grupa kontaktowa Zachodu (USA, W. Brytania, Francja, RFN i Kanada) jako mediator między RPA, ONZ i SWAPO, która m.in. opracowała plan utworzenia zdemilitaryzowanej strefy na pograniczu Angoli, Zambii i Namibii oraz zorganizowała konferencje w sprawie Namibii (1979 i 1981 w Genewie). SWAPO kontynuowała walkę zbrojną, korzystając z pomocy ZSRR, państw komunistycznych i państw frontowych Afryki Południowej, w tym zwłaszcza Angoli (bazy wojskowe). W odwecie wojska RPA, zwalczające SWAPO, dokonywały najazdów na terytorium Angoli. Od 1981 roku RPA i USA uzależniały postęp w rokowaniach dotyczących przyszłości Namibii od uprzedniego wycofania wojsk kubańskich z Angoli. W 1985 roku RPA powołało w Namibii nowe Zgromadzenie Narodowe, Radę Konstytucyjną i tymczasowy rząd.

     

    W 1988 roku nastąpił przełom w rokowaniach. W wyniku czterostronnych rozmów z udziałem RPA, USA, Angoli i Kuby zawarto porozumienie o wycofywaniu wojsk kubańskich z Angoli i przeprowadzeniu w 1989 roku w Namibii wyborów powszechnych pod nadzorem ONZ. W nowo wybranym Zgromadzeniu Konstytucyjnym większość miejsc uzyskała SWAPO, następną pozycję zdobył DTA (opozycyjny wobec SWAPO); utworzono rząd koalicyjny.

     

    W 1990 roku Zgromadzenie przyjęło konstytucję gwarantującą system wielopartyjny i wybrało Nujomę na prezydenta. W marcu 1990 roku proklamował on niepodległą Republikę Namibii; a niepodległe państwo weszło do brytyjskiej Wspólnoty Narodów i ONZ.

     

    W 1992 roku zawarto z RPA porozumienie dotyczące wspólnej granicy, w wyniku czego RPA przekazała Namibii kontrolę nad swoją enklawą, Walvis Bay. W końcu lat 90. XX wieku w północno-wschodniej części kraju ujawnił się ruch separatystyczny - Armia Wyzwolenia Caprivi, współpracujący z angolańską organizacją opozycyjną UNITA. W roku 1999 wprowadzono tam stan wyjątkowy, a armie Angoli i Namibii przeprowadziły wspólne akcje przeciw UNITA na terenie obu państw.

     

    W latach 1995 i 2000 Nujoma był ponownie wybierany na prezydenta, a w 1999 roku wybory parlamentarne wygrała SWAPO. W 2002 roku rząd uznał za priorytet przeprowadzenie reformy rolnej, która miała też objąć ziemie białych farmerów. Rok później rząd ogłosił, że nie dopuści do bezprawnego przejmowania siłą przez robotników rolnych ziemi białych farmerów. W 2004 roku H. Pohamba, sekretarz generalny SWAPO i minister ds. ziemi i reformy rolnej, został wybrany na nowego prezydenta.

     

    Więcej na: http://encyklopedia.pwn.pl.

     

    Źródła:

    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych
    • Ministerstwo Gospodarki
    • Wydawnictwo Naukowe PWN
    • PAP
    • Bank Światowy
    • ONZ
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy