Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Zimbabwe

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-20 22:45:37
    zimbabwe, gospodarka, biznes, klmat

    Sytuacja polityczna w Zimbabwe jest stabilniejsza niż w przeszłości, ale kraj nadal znajduje się w recesji. Bezrobocie sięga około 70 proc., a na pensje pracowników sektora publicznego rząd przeznacza ponad 60 proc. budżetu.

    • Stolica: Harare
    • Powierzchnia: 390,8 tys. km kw.
    • Położenie: południowa Afryka
    • Liczba ludności: 14,6 mln
    • Gęstość zaludnienia: 32,2 osób/km
    • Waluta: dolar Zimbabwe (ZWD) = 100 cent

     

    Zimbabwe1a

    Źródło: PAP/EPA


     

    Zimbabwe leży w południowej Afryce. Powierzchnia kraju wynosi 390,8 tys. km kw. Stolicą kraju jest Harare (1,632 mln mieszkańców), które leży na północnym wschodzie kraju. Inne ważne miasta to: Bulawayo, Gweru, Mutare, Masvingo, Hwange, Kariba i Victoria Falls.

     

    Kraj graniczy z: Botswaną (813 km), Mozambikiem (1 tys. 231 km), RPA (225 km) oraz Zambią (797 km).

     

    Obecnie stosowane są waluty innych państw, m.in. rand południowoafrykański (ZAR) i dolar amerykański (dol.).

     

    Ludność

    W kraju żyje kilka grup etnicznych: Shona - 82 proc., Ndebele - 14 proc., inne plemiona afrykańskie - 2 proc. Ludność kolorowa i pochodzenia azjatyckiego stanowi 1 proc., a europejskiego - mniej niż 1 proc.

     

    Pisać i czytać umie ok. 92 proc. (mężczyźni – 95 proc., kobiety – 88 proc.) ludności powyżej 15. roku życia.

     

    Znaczącym problemem Zimbabwe jest pandemia HIV/AIDS. Szacuje się, że odsetek zarażonych wynosi ponad 26 proc. populacji, a odsetek zarażonych w wojsku, zakładach penitencjarnych i u robotników rolnych określa się w przedziale 50-75 proc. Średnia długość życia wynosi 36 lat.

     

    Zimbabwe7a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Warunki życia

    Niecałe 40 proc. ludności kraju ma dostęp do prądu, a 80 proc. może korzystać z czystej wody. W 2011 r. ponad 72 proc. mieszkańców tego kraju żyło poniżej krajowego progu ubóstwa.

     

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

     

     

     

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

     

     

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011
     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012

     

    Procent osób niedożywionych w Afryce w latach 1990-92 i 2011-2013

    Kraj

    1990-92

    2011-13

    Kraj

    1990-92

    2011-2013

    Algieria

    <5,0

    <5,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    13,3

    20,5

    Egipt

    <5,0

    <5,0

    Senegal

    22,0

    21,6

    Libia

    <5,0

    <5,0

    Angola

    63,2

    24,4

    Tunezja

    <5,0

    <5,0

    Burkina Faso

    22,9

    25,0

    Ghana

    44,4

    <5,0

    Botswana

    25,1

    25,7

    RPA

    <5,0

    <5,0

    Kenia

    34,8

    25,8

    Maroko

    6,7

    5,0

    Madagaskar

    24,4

    27,2

    Mauritius

    8,6

    5,4

    Rep. Środkowoafrykańska

    48,5

    28,2

    Gabon

    9,5

    5,6

    Liberia

    29,6

    28,6

    Benin

    22,4

    6,1

    Namibia

    36,2

    29,3

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    22,9

    7,2

    Czad

    60,1

    29,4

    Mali

    24,9

    7,3

    Sierra Leone

    42,5

    29,4

    Nigeria

    21,3

    7,3

    Rwanda

    52,3

    29,7

    Mauretania

    12,9

    7,8

    Uganda

    27,1

    30,1

    Seszele

    16,5

    8,3

    Zimbabwe

    43,6

    30,5

    Gwinea Bissau

    21,8

    10,1

    Kongo

    42,4

    33,0

    Kamerun

    38,3

    13,3

    Tanzania

    28,8

    33,0

    Niger

    35,5

    13,9

    Suazi

    15,8

    35,8

    Gwinea

    18,2

    15,2

    Mozambik

    57,8

    36,8

    Togo

    34,8

    15,5

    Etiopia

    -

    37,1

    Lesotho

    17,0

    15,7

    Sudan

    41,9

    38,9

    Gambia

    18,2

    16,0

    Zambia

    33,8

    43,1

    Malawi

    45,2

    20,0

    Erytrea

    -

    61,3

    Dżibuti

    70,2

    20,5

    Burundi

    44,4

    67,3

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    *według siły nabywczej w 2005

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011

     

    Religia

    Zimbabwe jest państwem wielowyznaniowym. Religie synkretyczne (mieszane chrześcijańsko-lokalne) wyznaje 50 proc. populacji. Chrześcijanie stanowią 25 proc. ludności, animiści i wyznania lokalne – 24 proc., a muzułmanie – 1 proc.

     

    Język

    Językiem urzędowym jest angielski, a inne często używane to: Shona i Ndebele.

     

    Ustrój i władza

    Zimbabwe jest republiką. Prezydent jest głową państwa i szefem rządu. Wybiera go parlament na sześć lat.

     

    Zimbabwe5a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Urodziny prezydenta

    Urodziny prezydenta Roberta Mugabego, najstarszego przywódcy świata, obchodzone są w Zimbabwe jak państwowe święto. 21 lutego 2015 roku prezydent skończył 91 lat, a urodzinowe obchody przywódcy trwały ponad tydzień. Urodzinowe przyjęcie zorganizowano w klubie golfowym Elephant Hills Resort w Victoria Falls nad sławnymi na cały świat wodospadami Wiktorii wydane zostanie.

     

    Spodziewano się na nim około 20 tys. gości, których jeden z wielkich właścicieli ziemskich Tendai Musasa uraczył ucztą dań z dziczyzny. Na przyjęcie ku czci prezydenta Musasa postanowił kupić dwa słonie, dwa bawoły, dwie antylopy szablorogie, pięć antylop impala, a nawet lwa. Dziennikarze oszacowali hojność Musasy na prawie 150 tys. dolarów.

     

    Urodzinowe menu oburzyło obrońców dzikich zwierząt. Słonie, bawoły, antylopy i lew znajdują się od ochroną, a na ucztę prezydencką zostaną odłowione w parku narodowym. Obrońcy zwierząt od lat oskarżają rząd Zimbabwe o prowadzenie interesów z kłusownikami i bogaczami z Chin, oszalałymi na punkcie afrodyzjaków, wyrabianych z dzikich zwierząt.

     

    Szczodrobliwość Musasy nie pokryła jednak wszystkich kosztów przyjęcia, które miały sięgnać prawie miliona dolarów. Przewodniczący Postępowego Związku Nauczycieli Raymond Majongwe skarżył się dziennikarzom, że urzędnicy Mugabego wymuszali na nauczycielach zrzutkę w wysokości 10 dolarów na urodzinową imprezę. Reszta pieniędzy miała pójść z budżetu państwa.

     

    Sędziwy jubilat rządzi w Zimbabwe już czwarte dziesięciolecie. Objął władzę w 1980 r. jako premier (od 1987 r. jako prezydent) niepodległego kraju, który po brutalnej partyzanckiej wojnie (Mugabe był jednym z jej przywódców) powstał z rasistowskiej, rządzonej przez białych Rodezji.

     

    Przez pierwszych 20 lat rządów Mugabe cieszył się na Zachodzie uwielbieniem i poparciem, z jakim później z afrykańskich przywódców spotykał się tylko Nelson Mandela. Mugabe prowadził politykę pojednania narodowego, zezwalał na wielopartyjną demokrację i wybory, pozwolił białym zachować majątki, a wieloletnią dyskryminację czarnoskórym próbował rekompensować socjalistyczną polityką przy wydawaniu pieniędzy z bogatego budżetu na oświatę i opiekę zdrowotną.

     

    Idyllę tę zburzyły socjalizm w gospodarce, przyrodzony autokratyzm Mugabego i także zwyczajna, ludzka zawiść (uwolniony z więzienia Mandela odebrał mu tytuł niekoronowanego przywódcy całej Afryki i ulubieńca Zachodu). Kryzys, wywołany niewydolnością gospodarki wywołał uliczne protesty i strajki, a Zachód i zimbabweńscy biali farmerzy zaczęli wspierać związkowych przywódców, by przekształcili się w polityczną partię i odsunęli od władzy Mugabego. Ten odpowiedział brutalną siłą. Wywłaszczył białych farmerów, bojówki rządzącej partii ZANU-PF gromiły opozycję, a posłuszni prezydentowi urzędnicy fałszowali kolejne wybory.

     

    Z ulubieńca Zachodu Mugabe stał się jego nienawistnym wrogiem. Zachód okrzyknął go wzorcowym przykładem fatalnego przywódcy i satrapy. Mugabe zaś postępowanie Zachodu uznał za klasyczny przykład neokolonializmu i imperialistycznej obłudy.

     

    Trwająca drugie dziesięciolecie wojna Mugabego z Zachodem kończy się jednak niespodziewanym triumfem Mugabego. "Nie ma co ukrywać – Mugabe wygrał" – uważa Richard Dowden, dyrektor londyńskiego Królewskiego Towarzystwa Afrykańskiego, a niegdyś jeden z najlepszych dziennikarzy-znawców Afryki. "Zachód włożył tyle wysiłku, żeby odsunąć go od władzy albo przynajmniej zmusić do zmiany polityki i wszystko na nic" - dodał.

     

    Pod koniec 2014 roku, na partyjnym zjeździe, nie tylko znów został wybrany na przywódcę, ale zastrzegł sobie wyłączne prawo mianowania swoich zastępców. Zapewnił więc sobie, że to on, a nie partyjne frakcje wskażą jego następcę i przyszłego prezydenta kraju. Na zjeździe rozgromił też partyjny bunt, kierowany przez jego zastępczynię Joyce Mujuru, która nie mogła się już doczekać sukcesji oraz awansował do partyjnych władz swoją żonę, Grace.

     

    Na początku 2015 roku Mugabe został przewodniczącym Unii Afrykańskiej (stanowisko to, rotacyjnie sprawowane jest przez kolejnych przywódców). W Afryce swoim oporem wobec Zachodu Mugabe zyskuje sobie wyłącznie sympatyków. "Jeśli jego celem było rządzić Zimbabwe po kres swoich dni i bez względu na koszty oraz zostać bohaterem Afryki, to sądzę, że powiodło mu się – mówi Dowden. – A że przy okazji Zimbabwe popadło w ruinę i jest grabione przez złodziei, nazywających siebie ministrami, to Mugabego nie zajmuje".

     

    Za prezent na 91 urodziny i swój kolejny triumf Mugabe może uznać fakt, że po kilkunastu latach Unia Europejska zawiesiła sankcje przeciwko Zimbabwe. Utrzymała sankcje dotyczące samej osoby Mugabego i jego najbliższych, ale na tym zdaje się nie zależeć samemu Mugabemu, który już dawno przestał leczyć się i jeździć na zakupy do Londynu czy Paryża i robi to w Singapurze i Kuala Lumpur.

     

    UE zrobiła zresztą dla Mugabego wyjątek i postanowiła, że zostanie wpuszczony do Europy jako przewodniczący Unii Afrykańskiej. Mugabe nie skorzysta pewnie z tego przywileju, tak jak w zeszłym roku nie skorzystał z zaproszenia do Brukseli na szczyt UE-UA. Odmówił, ponieważ organizatorzy nie zaprosili także jego żony. W geście solidarności z Mugabem do Brukseli nie przyjechał wtedy także prezydent RPA Jacob Zuma.

     

    Administracja

    Kraj podzielony jest na osiem prowincji i dwa okręgi miejskie.

     

    Różnice kulturowe

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Zimbabwe6a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani np. w Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    Co warto wiedzieć

    Obywateli polskich wybierających się do Zimbabwe obowiązują wizy, o które można ubiegać się w placówkach dyplomatycznych tego kraju. Paszport powinien zachowywać ważność minimum 6 miesięcy od daty planowanego wyjazdu. Wymagane jest okazanie biletu powrotnego oraz udokumentowanie posiadania wystarczającej ilości pieniędzy na pobyt.

     

    Nie ma ograniczeń w przywozie walut obcych. W paszporcie musi być co najmniej jedna strona przeznaczona na wizy, całkowicie wolna od wszelkich stempli, wiz itp. Wiza jednorazowa wystawiana jest na okres do 30 dni, a wielorazowa od 30 do 180 dni.

     

    Najbliższe, właściwe terytorialnie polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne to Ambasada RP w Pretorii (RPA).

     

    Święta państwowe

    • 1 stycznia Nowy Rok
    • Wielki Piątek*
    • Poniedziałek Wielkanocny*
    • 18 kwietnia - Dzień Niepodległości
    • 1 maja - Święto Pracy
    • 25 maja - Dzień Afryki
    • 8 sierpnia - Dzień Bohaterów
    • 8 sierpnia - Dzień Sił Zbrojnych
    • 20 grudnia - Dzień Jedności Narodowej
    • 25 grudnia - Boże Narodzenie
    • 26 grudnia - Boże Narodzenie

    *święto ruchome

     

    Zimbabwe4a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Transport

    Infrastruktura kraju jest w miarę dobrze rozwinięta. Zimbabwe ma łącznie ok. 98 tys. km dróg (w tym 19 proc. asfaltowych) oraz 2 tys. 583 km torów kolejowych. Zagęszczenie infrastruktury drogowej wynosi 24,9 km na 100 km kw.  powierzchni kraju. Na tysiąc mieszkańców przypada 115 pojazdów zmechanizowanych.

     

    Rozwój sieci telefonii ruchomej jest umiarkowany. Natomiast bardzo słabo rozwinięta jest sieć telefonii stacjonarnej. Około 19 proc. ludności korzysta z usług internetowych.

     

    Zimbabwe wytwarza ok. 631 kWh na osobę i eksportuje importuje niecałe 8 proc. zużywanej siły energetycznej.

     

     

    Międzynarodowy port lotniczy w stolicy kraju Harare łączy Zimbabwe ze światem, a lotniska lokalne obsługują mniejsze miasta: Bulawayo, Masvingo, Gweru, Kariba, Hwange oraz Victoria Falls.

     

     

    Zimbabwe posiada 19 lotnisk i 322 pasy startowe. Pociągiem dojechać można do Zambii, a autobusem m. in. do Johannesburga.

     

    Najtańszym środkiem transportu w Zimbabwe są autobusy, ale regularnie kursują jedynie między głównymi miastami.

     

    Zimbabwe w międzynarodowych organizacjach

    Kraj należy do: ONZ, Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Światowa Organizacja Handlu (WTO), Południowoafrykańska Wspólnota Rozwoju (SADC), ACP, Wspólny Rynek Afryki Wschodniej i Południowej (COMESA), Unia Afrykańska, Afrykański Bank Rozwoju (AFDB), Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), UNIDO, UNESCO, UNCTAD.

     

    Kontakty

    Administracja gospodarcza

     

    Ministerstwo Przemysłu i Handlu Zagranicznego

    Ministry of Industry & International Trade

    http://www.miit.gov.zw

     

    Ministerstwo Rolnictwa

    Ministry of Agriculture

    http://www.moa.gov.zw

     

    Ministerstwo Górnictwa i Rozwoju Górniczego

    Ministry of Mines & Mining Development

    http://www.mines.gov.zw

     

    Oficjalna strona Rządu Zimbabwe z linkami

    http://www.gta.gov.zw

     

    Samorządy gospodarcze

     

    Zimbabweńska Krajowa Izba Handlowa

    Zimbabwe National Chamber of Commerce

    www.zncc.co.zw

     

    Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

     

    http://www.newzimbabwe.com

    http://www.newziana.co.zw

    http://www.zimworldwide.com

     

    Warunki geograficzne, klimat

    Zimbabwe jest krajem bez dostępu do morza, usytuowanym w południowo-wschodniej części kontynentu afrykańskiego.

     

    Najwyższy szczyt Zimbabwe to Inyangani (2.592 m n.p.m.), a najniższy punkt kraju znajduje się u zbiegu rzek Runde i Save (162 m n.p.m.).

     

    Dominującym typem roślinności jest lesista i trawiasta sawanna oraz wiecznie zielone lasy górskie.

     

    Zimbabwe leży na płaskowyżach Matabele i Maszona, które wznoszą się od 1000 do 1600 m n.p.m. Krajobraz urozmaicają góry i dolina rzeki Limpopo. Najważniejsze rzeki: Zambezi, Limpopo i Sabi.

     

    Charakterystycznymi gatunkami drzew są: mahoń, heban oraz baobab. Mimo polowań, świat zwierząt jest nadal bardzo bogaty. W Zimbabwe występują m. in.: nosorożce, zebry, różnego rodzaju antylopy, lwy, gepardy i lamparty, słonie, żyrafy, krokodyle, węże i różne gatunki małp oraz ponad 500 gatunków ptaków.

     

    Zimbabwe może się pochwalić dużą populacją słoni - według szacunków tamtejszych parków narodowych jest ich ponad 100 tys., choć ze względu na ograniczoną powierzchnię rezerwatów liczba osobników nie powinna przekraczać 40 tys. Zwierzęta te są jednalk narażone na ataki kłusowników. W październiku 2015 roku czternaście słoni zostało otrutych cyjankiem na terenie dwóch parków narodowych w Zimbabwe. W 2013 r. w Hwange kłusownicy otruli 300 słoni.

     

    Klimat

    Zimbabwe objęte jest działaniem klimatu podrównikowego, z porą deszczową trwającą od listopada do marca i z porą suchą od kwietnia do września.

    Temperatura na centralnym płaskowyżu oscyluje w granicach 25°C - 33°C.

     

    Gospodarka

    Zimbabwe ma bogate zasoby mineralne: węgiel kamienny, metale ziem rzadkich, złoto, chrom, nikiel, miedź, rudy żelaza, wanad, lit, cynę, metale z grup platyny, azbest, diamenty.

     

    Ziemia uprawna stanowi 8,2 proc. powierzchni kraju. Głównymi produktami rolnymi są: kukurydza, tytoń, bawełna, kawa i zboże. Usługi dają ok. 56 proc. PKB.

     

    Ponad 60 proc. wydatków budżetu to pensje pracowników sektora publicznego. Rzeczywistą stopę bezrobocia szacuje się na ok. 70 proc.

     

    Sytuacja polityczna w Zimbabwe w ostatnim czasie jest wprawdzie bardziej stabilna niż w przeszłości, ale wysoki koszt działalności gospodarczej i brak pewności pod względem prawym (szczególnie jeżeli chodzi o inwestycje) ujemnie rzutują na wzrost gospodarczy, który zwolnił w 2014 roku. Zimbabwe nadal znajduje się w recesji.

     

    Zimbabwe3a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Gospodarka wymaga zdecydowanych zmian strukturalnych i rozwoju sektora przemysłowego. Na wskutek wielu błędnych decyzji rządu Zimbabwe ucierpiała również turystyka, jeszcze do niedawna ważny sektor gospodarki kraju.

     

    W przeszłości rolnictwo komercyjne na dużą skalę było jednym z ważniejszych źródeł dochodów z eksportu i zapewniało wiele miejsc pracy. Jednakże wysiedlenie białych farmerów w 2000 r., a następnie niekorzystna polityka rządu w stosunku do rolnictwa w dużym stopniu zniszczyła ten sektor gospodarki.

     

    W 2013 r. do Zimbabwe napłynęło 400 mln dol., a od roku 1970 do roku 2013 ich wartość wyniosła 2,827 mld dol. Zainteresowanie inwestycjami w Zimbabwe ogranicza brak stabilności politycznej oraz tzw. prawo naturalizacji gospodarczej wymagające, aby 51 proc. udziałów w jakiejkolwiek spółce było w rękach czarnych Zimbabweńczyków.

    Zimbabwe2a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Makroekonomia

    Zgodnie z informacjami Międzynarodowego Funduszu Walutowego w 2014 r. PKB Zimbabwe wyniósł 13,74 mld dol., a na osobę ok. 1100 dol. W 2014 r. wzrost PKB oszacowano na 3,1 proc., oraz odnotowano deflację w wysokości -0,2 proc., a w 2013 r. 3,3 proc. W poprzednich trzech latach wynosił średnio ponad 11 proc. Jednakże wysoka stopa wzrostu PKB wynikała z bardzo niskiego ogólnego poziomu gospodarki zrujnowanej polityką rządową przez poprzednie dziesięciolecie.

     

    W 2014 r. Zimbabwe zanotowało deflację w wysokości -0,2 proc. (w 2013 r. inflacja wyniosła 1,6 proc.), a w ciągu poprzednich trzech lat średnio-roczna inflacja wynosiła ok. 3,5 proc.

     

    Dług publiczny w stosunku do wartości PKB w 2014 r. wyniósł 58,5 proc., a deficyt budżetowy 9 proc. PKB. Średnia nominalna miesięczna płaca brutto w 2014 r. wyniosła 253 dol. Usługi stanowiły ponad 56 proc. PKB.

     

    Ponad 60 proc. wydatków budżetu Zimbabwe jest przeznaczonych na pensje dla pracowników sektora publicznego.

     

     

    Pomoc zagraniczna stanowi niecałe 20 proc. budżetu kraju (dla porównania w przypadku Mozambiku ponad 50 proc.). Wynika to z ograniczenia pomocy przez kraje zachodnie, które krytycznie oceniają rządy prezydenta R Mugabe. W 2013 r. stopa bezrobocia wynosiła około 10,7 proc. Jednakże rzeczywistą stopę bezrobocia szacuje się na poziomie, aż około 70 proc.

     

    Wiele osób uznawanych oficjalnie za zatrudnionych w gospodarce zajmuje się rolnictwem na małą skalę, wyłącznie na własne potrzeby. Ok. 80 proc. miejsc pracy znajduje się w sektorze nieformalnym.

     

    Główne sektory

    Udział PKB

    • usługi 56 proc., w tym handel, hotelarstwo i restauracje 15,3 proc.
    • transport i łączność 12,8 proc.
    • usługi finansowe i biznesowe 11,3 proc.
    • produkcja przemysłowa 13,6 proc.
    • rolnictwo 13,1proc.
    • przemysł wydobywczy 10,1 proc.

     

    Rolnictwo

    Rolnictwo było zawsze najistotniejszym sektorem gospodarki Zimbabwe i głównym źródłem wpływów dewizowych. W latach 2000-2008 odnotowano drastyczny spadek produkcji o 79,4 proc. W 2009 oraz 2010 r., głównie za sprawą uwolnienia handlu tytoniem, szacuje się, że produkcja rolnicza wzrosła o 29,1 proc.

     

    Problemem pozostaje proceder wywłaszczania białych farmerów, który od czasu utworzenia rządu jedności narodowej paradoksalnie uległ dalszemu nasileniu. Szacuje się, że dotychczas ponad 6 tys. białych rolników zostało siłą wyrzuconych ze swoich farm. Najważniejszym towarem eksportowym jest tytoń. Inne ważniejsze uprawy to: kukurydza, bawełna, trzcina cukrowa, kawa i zboża.

     

    Górnictwo

    W Zimbabwe w ponad tysiącu kopalniach wydobywa się 40 rodzajów minerałów, w tym m.in.: nikiel, złoto, ferro-chromy, żelazo, azbest, miedź, węgiel, granit, diamenty, lit.

     

    Mimo że górnictwo przynosiło w latach 90 ponad 53 proc. wpływów z eksportu (głównie złoto, platyna i stopy żelaza), to udział tego sektora w wytworzonym PKB od 1980 roku wykazuje tendencję spadkową. Sytuacja w branży uzależniona jest nie tylko od światowych cen na poszczególne surowce mineralne ale również od inwestycji w przemysł górniczy (przede wszystkim w wydobycie diamentów w Chima-nimani i złoża Marange jak i złota).

     

    Odkrycie nowych złóż diamentów w Zimbabwe potwierdzają coraz większą rolę tego kraju w obrocie tymi kamieniami na globalnych rynkach. Rząd Zimbabwe wiąże również duże nadzieje z wydobyciem złota, które ma się zwiększyć z około 3,5 do 50 ton w najbliższych latach.

     

    Wymiana handlowa

    Podobnie jak w latach ubiegłych, utrzymujący się kryzys społeczno-polityczny oraz trudna sytuacja ekonomiczna Zimbabwe, negatywnie wpływały na rozwój współpracy politycznej i gospodarczej z zagranicą, w tym z Polską. Przede wszystkim chodzi o niekorzystny klimat biznesowy dla potencjalnych inwestorów i przedsiębiorstw z Europy, w tym nierealistyczne przepisy i regulacje dotyczące kontroli cen, słabą znajomość miejscowych uwarunkowań wśród polskich podmiotów gospodarczych, a także zły stan infrastruktury telekomunikacyjnej oraz transportowej oraz niewydolność i rozpowszechnioną korupcję na wszystkich szczeblach administracji państwowej.

     

    W roku 2014 r. wymiana towarowa Zimbabwe z zagranicą wyniosła 10,452 mld dol., z czego import 7,016 mld dol., a eksport 3,436 mld dol. Saldo wymiany handlowej Zimbabwe z zagranicą było ujemne i wyniosło 3,58 mld dol.

     

    Główni partnerzy handlowi Zimbabwe podani są poniżej, wraz z ich procentowym udziałem w całości importu/eksportu Zimbabwe. Największym partnerem handlowym Zimbabwe jest RPA, przede wszystkim jako odbiorca produktów tego kraju, ale również jako dostawca towarów do Zimbabwe.

    Import

    Eksport

    RPA

    42,5%

    RPA

    66,8%

    Singapur

    18,5%

    Mozambik

    19,0%

    Chiny

    5,5%

    Belgia

    3,8%

    Wielka Brytania

    3,7%

    Zambia

    3,3%

    Botswana

    2,6%

    ZEA

    3,3%

    Surowce mineralne (w tym złoto i diamenty), produkty rolnicze i przetwórstwa rolnego oraz turystyka są głównymi źródłami dochodu z eksportu Zimbabwe.

    Import

    Eksport

    Paliwa, smary i produkty pochodne

    24,9%

    Napoje i tytoń

    28,6%

    Maszyny i sprzęt transportowy

    22,9%

    Wyroby przemysłowe

    24,1%

    Produkty chemiczne

    16,5%

    Surowce mineralne

    17,8%

     

    Relacje z UE

    Ze względu na znaczne oddalenie geograficzne, problematyka Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, nie jest zbyt często obecna w mediach Zimbabwe. Opinia publiczna bardziej zainteresowana jest śledzeniem sytuacji wewnętrznej oraz problemów występujących na kontynencie afrykańskim, zwłaszcza u największego partnera handlowego na kontynencie afrykańskim - RPA.

     

    Umową regulującą stosunki handlowe UE - Zimbabwe była do końca 2007 r. „ACP-EU Partnership Agreement” z 23.06.2000 r. z Cotonou. W grudniu 2007 r. została podpisana nowa tymczasowa umowa IEPA.

     

    W 2013 r. (brak danych za 2014 r.) obroty Zimbabwe z UE wyniosły 858,99 mln dol., w tym import 328,8 mln dol., a eksport 530,19 mln dol. W 2013 r. Zimbabwe uzyskało nadwyżkę w obrotach towarowych z UE w wysokości 201,39 mln dol.

     

    W imporcie Zimbabwe z UE dominującą pozycję w 2013 r. zajmowały: maszyny i urządzenia 47,2 proc., sprzęt transportowy 18,3 proc. oraz wyroby przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych 9,3 proc.

     

    Największymi eksporterami na rynek Zimbabwe spośród krajów UE w 2013 r. były: Wielka Brytania 71,2 proc., Szwecja 11,3 proc., Niemcy 4,1 proc., Francja 1,6 proc. oraz Włochy 1,5 proc.

     

    W 2013 r. Wielka Brytania w obrotach towarowych z Zimbabwe z zagranicą ogółem zajęła drugie miejsce, po RPA (udział W.Brytanii 12,6 proc.). Najważniejszymi grupami asortymentowymi w eksporcie Zimbabwe do UE były: żywność, napoje i produkty tytoniowe 38,7 proc., metale szlachetne i wyroby z metali szlachetnych 17,4 proc. oraz metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych 16,4 proc.

     

    Natomiast w imporcie z Zimbabwe w 2013 r. Wielka Brytania zajęła również drugie miejsce (udział 18,4 proc.).

     

    Najważniejszymi pozycjami w imporcie Zimbabwe z UE w ostatnich latach były również: żelazostopy, tytoń, granit.

     

    Największymi odbiorcami produktów Zimbabwe spośród krajów UE w 2013 r. były: Belgia 25 proc. eksportu Zimbabawe do UE ogółem, Francja 2,5 proc., Wielka Brytania 1,6 proc., Niemcy 0,7 proc. oraz Włochy 0,3 proc..

     

    Umowy dwustronne

    Umową regulującą stosunki handlowe UE – Zimbabwe była do końca 2007 r. „ACP-EU Partnership Agreement” z 23.06.2000 r. z Cotonou. W grudniu 2007 r. została podpisana nowa tymczasowa umowa IEPA.

     

    Polska - Zimbabwe

    GUS w zakresie wymiany handlowej między Polską a Zimbabwe w 2014 r. podaje jedynie wartość importu Polski z Zimbabwe (31,3 mln dol.), co stanowiło wzrost o 42,9 proc. w porównaniu do roku 2013 r. Natomiast w 2013 r. obroty handlowe pomiędzy Polską a Zimbabwe wyniosły 27,1 mln dol., z tego import Polski z Zimbabwe 21,9 mln dol., a eksport Polski do Zimbabwe 5,2 mln dol. W obrotach towarowych z Zimbabwe w 2013 r. Polska uzyskała ujemne saldo w wysokości 16,7 mln dol.

     

    Najważniejszymi pozycjami w imporcie Polski z Zimbabwe w 2013 r. były: gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, ocet, tytoń (26,8 mln dol., wzrost o 59,4 proc. w porównaniu do 2012 r.), produkty pochodzenia roślinnego (2,4 mln dol., wzrost o 51,2 proc.) oraz produkty mineralne (1,9 mln dol., spadek o 37,5 proc.).

     

    Dla biznesu

    Sprawy gospodarcze państwa należą do kompetencji Ministerstwa Przemysłu i Handlu Zagranicznego. Pozostałymi resortami gospodarczymi są: Ministerstwo Rolnictwa, Ministerstwo Górnictwa i Rozwoju Górniczego, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Ochrony środowiska i Turystyki, Ministerstwo Transportu i Komunikacji, Ministerstwo Energetyki, Ministerstwo Rozwoju Małej i Średniej Przedsiębiorczości, Ministerstwo Zasobów Wodnych i Ministerstwo Przedsiębiorstw Państwowych i Antykorupcji. System prezydencki powoduje, że nawet premier kraju nie posiada jak na razie realnej władzy, a wszelkie ważniejsze decyzje gospodarcze podejmowane są przez prezydenta i jego najbliższych współpracowników.

     

    W Zimbabwe działa kilka niezależnych izb handlowych i przemysłowych, a najważniejszą z nich jest Zimbabweńska Krajowa Izba Handlowa.

     

    Wejście Polski do Unii Europejskiej i objęcie umową ACP-EU, a obecnie EPA powoduje, że polskie firmy nie napotykają żadnych barier w eksporcie do Zimbabwe, mają pełnoprawny dostęp do tego rynku i takie same warunki, jak inne firmy z UE.

     

    Sądownictwo

    Sądy krajowe zajmują się procesami gospodarczymi w oparciu o mieszany system prawny oparty na systemie prawnym holenderskim i brytyjskim. System sądowniczy jest niewydajny, a wszechobecna korupcja w sądach i prokuraturze utrudnia prowadzenie spraw.

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012

     

    Rynek pracy

    Rząd Zimbabwe nie stosuje żadnych utrudnień w dostępie do rynku pracy. Zezwolenia na pracę dla wykwalifikowanych pracowników są wydawane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

     

    Nieruchomości

    Nie istnieją żadne ograniczenia w nabywaniu nieruchomości przez obcokrajowców w Zimbabwe. Istnieją jednak ograniczenia w nabywaniu ziemi, która jest własnością państwa. Oddzielna kwestią jest nabywanie ziemi pod inwestycję, które podobnie jak i wynajem nieruchomości nie podlega ograniczeniom.

     

    Zamówienia publiczne

    Zamówienia publiczne w większości przypadków podlegają procedurom przetargowym. W większości przetargi są otwarte i nie ma teoretycznie ograniczeń w składaniu ofert.

     

    Przy większych przetargach obowiązuje klauzula pre-kwalifikacji bądź też dopuszczane są tylko te firmy, które zostały już zarejestrowane i uznane przez organizatora przetargu.

     

    Ustawa o Zamówieniach Publicznych z 1998 r. reguluje zasady i procedury przetargowe. Należy przy tym pamiętać o katastrofalnej sytuacji ekonomicznej kraju i długim okresie oczekiwanie na płatności.

     

    Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

    Według International Property Rights Index Zimbabwe jest notowane bardzo nisko, bo aż na 109. miejscu na światowej liście 118 zbadanych krajów.

     

    W Zimbabwe istnieje szereg uregulowań prawnych chroniących własność intelektualną i prawa autorskie oraz własność przemysłową. Są one zgodne z zapisami WTO Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS). Niemniej jednak, nieefektywny system prawny Zimbabwe i powolnie działający wymiar sprawiedliwości oraz policja czynią wprowadzanie w życie wspomnianych przepisów bardzo trudne.

     

    Pod koniec stycznia 2008 r. rząd Zimbabwe powołał do życia Anti-Piracy Organisation of Zimbabwe.

    Historia

    Prawdopodobnie od I tysiąclecia p.n.e. tereny obecnego Zimbabwe były zasiedlone przez Buszmenów. Od IV w. n.e. osiedlały się tu także ludy rolnicze nieznanego pochodzenia, które pokojowo współżyły z dotychczasowymi mieszkańcami.

     
    Napływające od VIII wieku ludy Bantu podbiły miejscową ludność rolniczą, Buszmenów zepchnęły na południe i stworzyły neolityczną kulturę Leopard’s Kopje. W XI w. na terenie obecnego wschodniego Zimbabwe powstało silne państwo ludu Karanga (z grupy Szona) z ośrodkiem w Wielkim Zimbabwe, które utrzymywało dalekosiężne kontakty handlowe. W XV w. ziemie Zimbabwe objęło imperium Monomotapy, zniszczone w końcu XVII w. w wyniku najazdu ludu Rozwi.
     

    W XVIII wieku lud ten utworzył tu własne państwo plemienne i kontynuował tradycje Wielkiego Zimbabwe (budowa kamiennych miast). Na początku XIX w. nastąpiły najazdy ludów Sotho-Kalolo i Ngoni z terenu późniejszego Transwalu (RPA), a 1837 - ludu Matabele pod wodzą Moselekatse (Mzilikazi), który utworzył państwo w zachodniej części kraju.

     

    W drugiej połowie XIX w. ziemie obecnego Zimbabwe zaczęli penetrować Brytyjczycy; 1888 spółki górnicze C.J. Rhodesa uzyskały od Lobenguli (następcy Moselekatse) koncesję na wyłączną eksploatację kruszców w państwie Matabele, a 1890 cały kraj (nazwany później - wraz z Zambią - Rodezją) dostał się pod panowanie Brytyjskiej Kompanii Południowoafrykańskiej. Następstwem napływu brytyjskich osadników i poszukiwaczy złota było wypieranie tubylców z urodzajnych terenów, co doprowadziło do powstań ludności afrykańskiej (1893 Matabele, 1896–97 Szona), stłumionych przez władze kolonialne.
     
    Z eksploatacją bogactw naturalnych wiąże się szybki rozwój górnictwa i budowa linii kolejowych. W 1923 roku rząd brytyjski przejął południową część posiadłości Kompanii, tworząc autonomiczną kolonię Rodezję Południową (koloniści rodezyjscy nie zgodzili się na propozycję przyłączenia kraju do Związku Południowej Afryki). Prawa polityczne przysługiwały w niej tylko białym mieszkańcom.
     
    W 1939 roku powstała pierwsza organizacja polityczna czarnej ludności, Afrykański Kongres Rodezji Południowej (SRANC). Po II wojnie światowej do kolonii napłynęli nowi imigranci (1946–55 liczba Europejczyków wzrosła dwukrotnie); 1953–63 Rodezja Południowa należała do Federacji Rodezji i Niasy, w której zajmowała uprzywilejowaną pozycję polityczną i gospodarczą. W 1953-62 rządy sprawowały umiarkowanie prawicowe partie Białych; głosiły one hasło partnerstwa, lecz faktycznie dyskryminowały ludność afrykańską i w roku 1960 zdelegalizowały SRANC.
     
    W 1961 roku uchwalono w Londynie nową konstytucję, przyznającą pewne prawa Afrykanom; nie zezwolono jednak na legalną działalność ugrupowań czarnej ludności (Afrykański Ludowy Związek Zimbabwe, ZAPU). W grudniu  1962 roku władzę w Rodezji objął skrajnie prawicowy Front Rodezyjski (RF), dążący do likwidacji afrykańskiego ruchu wyzwoleńczego. W 1963 roku rozłam w ZAPU i powstanie konkurencyjnego Afrykańskiego Narodowego Związku Zimbabwe (ZANU) zapoczątkowały rywalizację w ruchu wyzwoleńczym między popieranym przez Matabelów ZAPU i wspieranym przez Szona ZANU.
     
    Po rozwiązaniu Federacji Rodezji i Niasy (1963) Rodezja Południowa stała się odrębną kolonią brytyjską o szerokiej autonomii wewnętrznej. W październiku  1964 roku przyjęła nazwę Rodezja. Jej rząd, pod przywództwem premiera I.D. Smitha, zażądał przyznania niepodległości.
     
    Po nieudanych rokowaniach z Wielką Brytanią (1964-65) zdelegalizował partie czarnej ludności, a 11 XI 1965 roku jednostronnie proklamował niepodległość kraju. Krok ten, nie uznany oficjalnie przez żadne państwo świata, został potępiony przez ONZ i OJA.
     
    W 1965 roku Rodezja, po zawarciu tajnych układów polityczno-wojskowych z RPA i Portugalią, stała się członkiem tzw. białego imperium Afryki Południowej (obejmującego też RPA wraz z okupowaną Namibią oraz kolonie portugalskie: Angolę i Mozambik). Dzięki pomocy ze strony RPA i Portugalii, mimo międzynarodowych sankcji oraz spowodowanych nimi strat finansowych, rozwijała się gospodarczo.
     
    W 1970 roku białe władze Rodezji ogłosiły ją republiką (na podstawie nowej konstytucji przyjętej 1969). Pierwszym prezydentem został C. Dupont. Jednocześnie zaczął nasilać się opór czarnej ludności: 1967 działalność zbrojną rozpoczął ZAPU; 1971 powstała Afrykańska Rada Narodowa (ANC). Rząd Smitha otrzymał pomoc gospodarczą i militarną RPA; 1967-71 w Rodezji stacjonowały silne oddziały południowoafrykańskie, podejmując wspólne z armią rodezyjską akcje przeciw partyzantom.
     
    Od 1972 białe władze Rodezji dążyły do przekształcenia jej w drugie państwo apartheidu w Afryce i realizowały tzw. program prowincjonalizacji, przewidujący podział kraju na terytorium Białych oraz podporządkowane terytoria Szona i Matabele.
     
    Uzyskanie w latach 1974-75 niepodległości przez kolonie portugalskie wpłynęło na aktywizację działań politycznych i partyzanckich czarnej ludności Rodezji. Ludowa Armia Zimbabwe (ZIPA) prowadziła działania partyzanckie z terenów Mozambiku i Zambii. Pod koniec 1976 powstał Patriotyczny Front Zimbabwe (PFZ), skupiający najważniejsze ugrupowania afrykańskie: ZAPU (przywódca J.M.N. Nkomo) i ZANU (przywódca R. Mugabe), popierany przez OJA i koalicję państw frontowych Afryki Południowej. W 1977 Smith - pod naciskiem USA, Wielkiej Brytanii i RPA - wystąpił z propozycją zawarcia porozumienia wewnętrznego i po rokowaniach 1978 z ugodowo nastawionymi przywódcami afrykańskimi utworzono rząd tymczasowy. Zniósł on ustawodawstwo sankcjonujące dyskryminację i segregację rasową.
     
    W 1979 roku, po przyjęciu nowej konstytucji, przeprowadzono wybory parlamentarne, w których zwycięstwo odniosła Zjednoczona Afrykańska Rada Narodowa (UANC, dawniej ANC); powołano rząd z Muzorewą na czele i VI 1979 proklamowano państwo p.n. Zimbabwe-Rodezja. Kompromis ten nie został uznany przez PFZ; w wyniku obrad wielostronnej konferencji w Londynie (IX–XII 1979) i mediacji brytyjskiej, czasowo przywrócono Rodezji status kolonii brytyjskiej i przeprowadzono nowe wybory do parlamentu (1980). Przyniosły one sukces partii ZANU; utworzono rząd koalicyjny głównych ugrupowań kraju: ZANU (premierem został Mugabe), ZAPU (przyjął nazwę Front Patriotyczny/ZAPU - PF/ZAPU) i partii białych - Front Zimbabwe.
     
    W kwietniu 1980 roku proklamowano niepodległość Zimbabwe, które weszło w skład brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Pierwszym prezydentem został C.S. Banana. Trwała walka polityczna w łonie koalicji rządowej między ZANU a PF/ZAPU na tle różnic ideologicznych, konfliktu międzyplemiennego i rywalizacji personalnej (Mugabe i Nkomo); 1982 wybuchł otwarty konflikt, koalicja rządowa rozpadła się, Nkomo został usunięty z rządu, w południowo-zachodniej części kraju (płaskowyż Matabele) rozpoczęła działania partyzantka antyrządowa (wygasła 1986).
     
    W 1984 roku na zjeździe samodzielnie rządzącego ZANU przyjęto deklarację o przekształceniu Zimbabwe w jednopartyjne państwo socjalistyczne. W 1985 w wyborach parlamentarnych zdecydowanie zwyciężył ZANU, który dążył do wymuszenia na PF/ZAPU zjednoczenia się obu partii. W roku 1987 prezydentem państwa został Mugabe; zawarto też porozumienie o zjednoczeniu ZANU i PF/ZAPU w ZANU–PF z Mugabe na czele i Nkomo jako wiceprzewodniczącym (1989). W 1988 nastąpiło chwilowe złagodzenie konfliktów politycznych i plemiennych.
     
    Wdrażanie przez Mugabe programu budownictwa socjalistycznych i rosnące trudności gosp. spowodowały wzrost tendencji opozycyjnych; 1989 powstał opozycyjny Ruch Jedności Zimbabwe (ZUM). W wyborach z 1990 i 1995 roku zwyciężał Mugabe (1995 był jedynym kandydatem) i prezydencka partia ZANU–PF. W roku 1991 Mugabe formalnie zrezygnował z dążeń do przekształcenia Zimbabwe w państwo jednopartyjne.
     
    W 1998 roku powstał kontrowersyjny prezydencki projekt reformy rolnej, przewidujący odebranie ziemi białym bogatym farmerom. Reforma rolna miała rozwiązać problem bezrobocia i zwiększyć poparcie dla prezydenta i rządu ze strony uboższych warstw społeczeństwa.
     
    W roku 2000 rozpoczęto wywłaszczanie (bez odszkodowania) białych właścicieli i rozdzielanie ziem uprawnych między weteranów walk o niepodległość kraju i bezrobotnych. Reforma spowodowała drastyczne pogorszenie się sytuacji gospodarczej i wzrost napięcia w stosunkach z Wielką Brytanią i innymi krajami brytyjskiej Wspólnoty Narodów (XII 2003 Zimbabwe wystąpiło ze Wspólnoty).
     
    W 2000 roku odbyły się wybory do parlamentu: ZANU–PF utrzymała minimalną przewagę, nad opozycyjną, powstałą w 1999 r., partią Ruch na rzecz Zmian Demokratycznych (MDC).
     
    Wybory prezydenckie w 2002 roku wygrał Mugabe. Wybory parlamentarne z 2005 roku wygrał ponownie ZANU–PF, ale opozycja oskarżyła rząd o masowe fałszerstwa.
     
     

    Źródła

    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych
    • Ministerstwo Gospodarki
    • Wydawnictwo Naukowe PWN
    • Bank Światowy
    • ONZ
    • PAP
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy




    Wybrane
    oferty polskich przedsiębiorstw

    Sprzedaż maszyn

    Sprzedaż urządzeń spawalniczych Sprzedaż spawarek Sprzedaż akcesoriów spawalniczych Sprzedaż m...
    Polska - KOMORNIKI 2021-02-17 Dodał: REMIGIUSZ SKORUPKA Maszyny i urządzenia Zobacz ofertę

    Automaty wydające, vendingowe

    ASD Systems - Producent automatów wydających. Automaty wydające i autorska aplikacja IDS wspomag...
    Polska - BIELSKO-BIAŁA 2021-02-16 Dodał: HUBERT WRÓBLEWSKI Handel, IT/ICT, Produkcja pozostałych maszyn, Maszyny i urządzenia, Produkcja metalowych wyrobów gotowych Zobacz ofertę

    sprzedaż fotowoltaiki

    SOLAR Free Energy specjalizuje się w nowoczesnych systemach solarnych - od projektu, po montaż i ...
    Polska - Warszawa 2021-02-12 Dodał: Karol Wójcik Budownictwo, Budownictwo i architektura, Ochrona środowiska, Energia i surowce odnawialne Zobacz ofertę

    Zobacz więcej ofert